Kur'an'da birçok kavram, zıddıyla birlikte düşünüldüğünde daha iyi anlaşılır. İman-küfür, hak-batıl, hidayet-dalalet gibi karşıt kavramlar;
Kur'an'ın anlam dünyasını kavramada önemli bir yer tutar. Bu çalışma, Kur'an'da geçen zıt (karşıt) kavramları toplu halde görebilmek amacıyla hazırlanmıştır.
1-
İMAN↔
KÜFR
İMAN : İnanmak
KÜFÜR: :Örtmek-Gizlemek
2-
MÜMİN↔
KAFİR
MÜMİN : İnanan
KÂFİR : Hakikati gizleyen, örten
3-
ADALET↔
ZULÜM
ADALET : Yerine Koyma, Denge
ZULÜM : Birşeyi Ait Olduğu Yerin Dışına Koyma
4-
HİDAYET↔
DALALET
HİDAYET : Doğru Yolu Bulma
DALALET : Doğru Yoldan Sapma, Sapıklık
5-
SALİH AMEL ↔
FASİD- BATIL AMEL
SALİH AMEL : Doğru İş
BATIL AMEL : Doğru Olmayan İş
6-
HELAL <>
HARAM
HELAL : Yasak Olmayan
HARAM : Yasak Olan
7-
HAK<>
BATIL
HAK : Doğru-Gerçek
BATIL : Doğru-Gerçek Olmayan
8-
BEŞİR<>
NEZİR
BEŞİR: Müjdeci
NEZİR : Uyarıcı-Korkutucu
9-
MA'RUF<>
MÜNKER
MARUF: Ortak iyi Bilinen
MÜNKER: Ortak Kötü İnkar Edilen
10-
HAYR<>
ŞERR
HAYR : İyilik
ŞER: Kötülük
11-
BİRR<>
UKUK-HINS-İSM
BİRR: Hayır İşinde Genişlik-İyilik
UKUK-HINS-İSM : İsyn Etmek-Günah-Kötülük
12-
ALİM<>B]
CAHİL[/B]
ALİM: Rabbini Tanıyan-Bilgili
CAHİL: Bilgisiz-Rabbini Tanımayan
13-
CENNET<>
CEHENNMEM
CENNET: İnananların Gireceği Yer
CEHENNEM: inanmayanlar Gireceği Yer
14-
RÜŞD<>
GAYY
RÜŞD:Doğruluk
GAYY: Sapıklık
15-
HAYAT<>
MEVT
HAYAT: Diri-Canlı
MEVT: Ölü
16-
TAYYİB<>
HABİS
TAYYİB: Güzel-hoş
HABİS: Güzel ve hoş olmayan-Pis
17-
SULH-SALAH<>
FESAD:
SULH-SALAH:Doğru Olan
FESAD:Bozulan
18-
MUSLİH<>
MÜFSİD
MUSLİH:Doğru Yapan
MÜFSİD: Bozan
19-
HASENE<>
SEYYİE
HASENE: İyilik- Güzel şeyler
SEYYİE: Kötülük
20-
HASENAT<>
SEYYİAT
HASENAT: İyilikler
SEYYİAT: Kötülükler
21-
NURx
ZULMET
NUR: Aydınlık
ZULMET: Karanlık
22-
TEVHİD><
ŞİRK
TEVHİD: Birlemek
ŞİRK: Çoklamak
23-
İTTİFAK<>
İHTİLAF
İTTİFAK: Birleşmek
İHTİLAF: Ayrışmak
24-
MUSTAZAF ><
MÜSTEKBİR
MUSTAZAF: Zayıf bırakılan
MÜSTEKBİR: Zorba güç
25-
ŞEHADET-ŞUHUD <>
GAYB
ŞEHADET-ŞUHUD : Görünen, açık
GAYB : Bilinmeyen-Gizli
26-
TAHİR<>
RİCS
TAHİR: Temiz
RİCS: Pislik
27-
YAKİN<>
RAYBE
YAKIN : Kesin İnanç
RAYBE: Şek, şüphe
28-
RECA <>
YEİS
RECA: Ümit
YEİS: Ümitsizlik
29-
HUSN <>
KUBUH
HÜSN: Güzellik
KUBUH: Güzel Olmayan-Kötü
30-
ŞÜKÜR <>
KÜFR
ŞÜKÜR: Nimeti bilmek
KÜFR: Nimeti Gizlemek-Örtmek
31-
TAKVA <>
FUCUR
TAKVA :Korunmak
FUCUR: Örtüyü Yırtmak
32-
SABR <>
ACELE
SABR: Dayanmak-Direnç
ACELE: Dayanıksızlık
33-
MUTTAKİ <>
FACİR
MUTTAKİ: Korunan
FACİR: Haktan Dönen
34-
SIDK <>
KİZB
SIDK: Doğruluk
KİZB: Yalanlamak
35-
ARAB <>
ACEM
ARAB: Arap olan
ACEM: Arap olmayan
36-
ASHABUL YEMİN <>
ASHABUL MEŞ'EME-ŞİMAL
ASHABUL YEMİN : Hesabı Sağdan Verilenler
ASHABUK MEŞEME - ŞİMAL : Hesabı Soldan Verilenler
37-
İKTİSAD<>
İSRAF
İKTİSAD: Ölçülü Olmak
İSRAF: Ölçüsüz Olmak
38-
LETAFET<>
KESAFET
LETAFET: İncelik, hoşluk, naziklik
KESAFET: Kabalık
39-
MUVAHHİD <>
MÜŞRİK
MUVAHHİD: Birleyen
MÜŞRİK: Çoklayan
40-
YÜSRA <> B]
USRA[/B]
YÜSRA: Kolaylık
USRA: Zorluk
41-
RAHMET <>
GAZAP
RAHMET:Bağışlama-Sevgi
GAZAP: Kızgınlık-Öfke
42-
TESETTÜR <>
TEBERRÜC:Açılıp Saçılmak
TESETTÜR: Örtünme
TEBERRÜC: Açılıp Saçılmak
43-
VELAYET <>
ADAVET
VELAYET: Dostluk
ADAVET: Düşmanlık
44-
KEREM <>
BUHL
KEREM: Cömertlik
BUHL: Cimrilik
45-
GANİ <>
MİSKİN-FAKİR
GANİ: Zengin
MİSKİN-FAKİR: Fakir
46-
ZÜHD <>
RAĞBET
ZÜHD: Aza kanaaat-Rağbetsizlik
RAĞBET: İlgi Gösterme
47-
GALİBİYET <>
MAĞLUBİYET
GALİBİYET: Galip Olma-Zafer
MAĞLUBİYET: Kaybetmek
48-
İZZET <>
ZİLLET
İZZET: Yücelik
ZİLLET: Alçaklık
49-
SEVAB <>
ZENB-VİZR-CÜNAH
SEVAP: Hayr-İyi Karşılık
ZENB-VİZR-CÜNAH: Günah
50-
AHSENÜL KAVL <>
LEHVEL HADİS
AHSENÜL KAVL: Güzel Söz
LEHVEL HADİS: Boş, Faydasız Söz
51-
HÜSNÜ ZAN <>
SUİ ZAN
HÜSNÜ ZAN: İyi Düşünce
SUZİ ZAN:Kötü Düşünce
52-
NECASET <>
TAHARET
NECASET: Pislik
TAHARET: Temizlik
53-
VAHDET <>
TEFRİKA
VAHDET: Birlik
TEFRİKA: Ayrılık
54-
İHLAS <> B]
RİYA[/B]
İHLAS: Samimiyet
RİYA: İkiyüzlülük
55-
İSLAM <>
CAHİLİYYE:
İSLAM: Teslim Olma
CAHİLİYYE: Cehalet Teslim Olmama
56-
TAAT <>
İSYAN
İTAAT: Uyma
İSYAN: Başkaldırı
57-
TAKVA MESCİDİ <>
MESCİD-İ DIRAR
TAKVA MESCİDİ: Takva Üzere Kurulmuş Mescid
MESCİDİ DIRAR: Fitne Üzerine Kurulmuş Mescid
58-
ZİKİR <>
NİSYAN
ZİKİR: Hatırlama
NİSYAN: Unutma
59-
KUVVET <>
ZAAF
KUVVET: Güç
ZAAF: Zayıflık
60-
KANAAT <>
HIRS
KANAAAT: Doyum-Yeterli Bulma
HIRS: Doyumsuzluk
61-
TEVAZÜ <>
KİBİR
TEVAZU: Alçakgönüllülük
KİBİR: İnsanları Hakir Görmek
62-
MEBDE <>
MEAD
MEBDE: Başlangıç
MEAD: Dönüş
63-
MAZLUM <>
ZALİM
MAZLUM: Zulme Uğramış
ZALİM: Zulmeden
64-
HÜRRİYET <>
ABD
HÜRRİYET: Özgürlük
ABD: Kölelik
65-
TEBA <>
MELE-MÜTREF
TEBA: Halk
MELE-MÜTREF: Elit Tabaka
66-
RÜŞD <>
SEFİH
RÜŞD: Aklı Yeterlilik
SEFİH: Akıl Noksanlığı
67-
SEVİYY <>
İVEC
SEVİYY: Düzgün-Eğrilik Bulunmayan
İVEC: Eğrilik Bulunan
68-
VETR <>
ŞEF'İ
VETR: Bir şeyin Tek Olması
ŞEF'İ: Bir Şeyin Çift Olması
69-
SAADET <>
ŞEKAVET
SAADET:Mutluluk
ŞEKAVET: Mutsuzluk
70-
SAİD <>
ŞAKİ
SAİD: Mutlu
ŞAKİ: MUTSUZ,Bedbaht
71-
MASLAHAT <>
MEFSEDET
MASLAHAT: İyiliğe Vesile Olan
MEFSEDET: Kötülüğe Vesile Olan
72-
DÜNYA <>
AHİRET
DÜNYA: İlk
AHİRET:Son
73-
NEHAR <>
LEYL
NEHAR: Gündüz
LEYL: Gece
74-
HAYTUL EBYAD <>
HAYTUL ESVED
HAYTUL EBYAD: Beyaz İplik
HAYTUL ESVED: Siyah İPLİK
75-
İFFET <>
KAZF
İFFET: Irzı Koruma
KAZF: Fırlatmak-Atmak-Savurmak
76-
EMANET <>
İHTİYAN-HİYANET
EMANET: Korumak
İHTİYAN-HİYANET: İhanet-Koruyamamak
77-
TASDİK <>
TEKZİB:Yalanlama
TASDİK: OnamaTKZİB: Yalanlama
TEKZİB: Yalanlama
78-
NEŞE-İ ULA <>
NEŞE-İ UHRA
NEŞE-İ ULA: İlk Çıkış
NEŞE-İ UHRA: Son Çıkış
79-
ARZ <>
SEMA
ARZ: Yeryüzü
SEMA: Gökyüzü
80-
BASİRBASİR <>
A'MA
BASİR: Gören
A'MA: Kör
81-
AHSENİ TAKVİM <> B]
ESFELİ SAFİLİN[/B]
AHSENİ TAKVİM: En Güzel Yaratılış
ESFELİ SAFİLİN: Aşağıların En Aşağısı
82-
ZEKER <>
ÜNSA
ZEKER :Erkek
ÜNSA: Kadın
83-
TEVELLA <>
TEBERRİ
TEVELLA: Dost Edinme
TEBERRİ: Uzak Durma
84-
EVVEL <>
AHİR
EVVEL: İlk
AHİR: Son
85-
SEM'İ <>
SUMMUN
SEMİ: İşiten
SUMMUN: Sağır
86-
ZAHİR <>
BATIN
ZAHİR: Dış
BATIN: İç
87-
KIYAM <>
KUUD-KA'DE
KIYAM: Kalkmak-Diri Tutmak
KUUD-KA'DE: Oturmak-Kokuşmak-Paslanmak
88-
HİZBULLAH <>
HİZBUŞŞEYTAN
HİZBULLAH: Allah'ı Hizbi- Partisi-Grubu
HİZBUŞŞEYTAN: Şeytanın Hizbi- Partisi-Grubu
89-
SIRATI MUSTAKİM <>
SEBİLUL GAYY-SIRATİ CAHİM
SIRATI MUSTAKIM: Dosdoğru Yol
SEBİLUL GAYY- SIRATI CAHİM: Sapıklık Yolu-Cehennem Yolu
90-
RATB <>
YABİS
RATB: Yaş
YABİS: Kuru
90-
RATB <> [B]
YABİS
RATB: Yaş
YABİS: Kuru
91-
AHYAR <>
EŞRAR:Şerliler
AHYAR: Hayırlı Kimseler
EŞRAR: Şerliler
92-
İLİM <>
ZAN
İLİM: Bilgi
ZAN: Kuşku-Sanı
93-
TA'RİF <>
TENKİR
TA'RİF:Tanıtmak
TENKİR: Tanıtmamak-Tanınmazlığa İtmek
94-
SELEF <>
HALEF
SELEF: Önceki
HALEF: Sonraki
95-
KEBİR <>
SAĞİR
KEBİR:Büyük
SAĞİR:Küçük
96-
Nİ'ME <>
Bİ'SE:Ne Kötü
Nİ'ME: Ne Güzel
Bİ'SE: Ne Kötü
97-
BUKRA<>
ESİL
BUKRA:S abah
ESİL: Akşam
98-
İNS <>
CİN
İNS: Görünen varlık-İnsan
CİN: Görünmeyen varlıklar-İnsan Olmayan
99-
ÜNSİYET <>
BUĞZ
ÜNSİYET:Sevgi
BUĞZ: Nefret
100-
HADARA <>
BEDEVİ:Kaba-Çölde Yaşayan
HADARA: Medeni-Şehirli
BEDEVİ: Kaba-Çölde Yaşayan
101-
HARR -DİF'UN <>
BERD
HARR-DİF'UN: Sıcak
BERD: Soğuk
102-
KARİB <>
BAİD
KARİB: Yakın
BAİD: Uzak
103-
RACUL <>
İMREETÜN
RACUL: Adam
İMREETÜN: Kadın
104-
FEVKA <>
TAHTE
FEVKA: Üstünde
TAHTE: Altında
105-
HAFİF <>
SAKİL
HAFİF:Hafif
SAKİL: Ağır
106-
SEBAT <>
ZEVAL
SEBAT: Direnç
ZEVAL: Yolundan Ayrılmak
107-
HİLM <>
TUĞYAN
HİLM: Haddi bilmek Yumuşaklık
TUĞYAN: Haddi Aşmak
108-
FELAH <>
HÜSRAN
FELAH: Kurtuluş
HÜSRAN: Zararda Olmak
109-
MÜHTEDİ <>
MÜRTED
MÜHTEDİ: Hidayeti Gören
MÜRTED: Hidayetten Çıkan
110-
İSMET <>
MA'SİYET
İSMET: Günahsızlık
MASİYET: Günahkarlık
111-
MUHABBET <>
ADAVET
MUHABBET: Sevgi
ADAVET: Düşmanlık
112-
HIFZ <>
NİSYAN
HIFZ:Korumak
NİSYAN:Unutma
113-
SEKENE <>
HARREKE
SEKENE:Sakin Olma
HARREKE: Hareket Etme
114-
MESRUR <>
MAHZUN
MESRUR: Sevinçli
MAHZUN: Üzüntülü
115-
MUHKEM <>
MÜTEŞABİH
MUHKEM: Anlamı Açık
MÜTEŞABİH: ANLAMI Açık Olmayan
116-
RIZA <>
GAZAP
RIZA: Razı Olma
GAZAP: Razı Olmama-Öfke-Kızma
117-
EMR <>
NEHY
EMR:Emretmek
NEHY: Yasaklamak
118-
TEBŞİR <>
İNZAR
TEBŞİR: Müjdeleme
İNZAR: Uyarma
119-
HAYAT <>
MEMAT
HAYAT: Diri-Canlı
MEMAT: Ölü
120-
BEYAN <>
KETM
BEYAN: Açıklama
KETM: Gizleme
121-
VUCUD <>
ADEM
VUCUD. Varolma
ADEM: Yok olma
122-
KIDEM <>
HUDUS
KIDEM: Başlangıcı Olmamak
HUDUS: Sonradan Olma
123-
BEKA<>
FENA
BEKA: Sonu Olmamak
FENA: Sonu OLmak
124-
SÜNNET <>
BİD'AT:Sonra Çıkan
SÜNNET: Süregelen
BİD'AT: Sonra Çıkan
125-
BEDA <>
KETM
BEDA: Açığa ÇIKARMA-ORTAYA koYMA
KETM: Gizleme
126-
SAVM <>
İFTAR
SAVM: Susmak-Oruç Tutmak
İFTAR: Açmak
127-
REFÛN <>
HAFDUN:Alçaklık
REFUN: Yükseklik
HAFDUN: Alçaklık
128-
KUDDAN-KUBUL <>
HALF-DUBUR
KUDDAN-KUBUL: Ön-İleri
HALF-DUBUR: Arka
129-
EMN <>
HAVF:Korku
EMN: Emniyet
HAVF: Korku
130-
SİMEN <>
İCAF:Açlık
SİMEN: Semiz, tok, şişman
İCAF: Açlık
131-
DUHUL <>
HURUÇ
DUHUL: Girmek
HURUÇ: Çıkmak
132-
SEHL <>
HAZN:Engebeli Yer
SEHL:Düz Yer
HAZN: Engebeli Yer
133-
EBYAD <>
ESVED:Siyah-Simsiyah
EBYAD: Beyaz Bembeyaz
ESVED: Siyah-Simsiyah
134-
BEY' <>
ŞİRA
BEY': Alış
ŞİRA:Satış
135-
YEMİN <>
ŞİMAL
YEMİN: Sağ
ŞİMAL: Sol
136-
FETA ŞEYH
FETA: Genç
ŞEYH: Yaşlı
137-
ŞECAAT <>
CUBN
ŞECAAT: Kahramanlık
CUBN: Korkaklık
138-
KİTMEN <>
MEZL:Sırrı İfşa Etmek
KİTMEN: Sır Saklama
MEZL: Sırrı İfşa Etme
139-
SAĞİR <>
KEBİR
SAGİR: Küçük
KEBİR: Büyük
140-SAYF <>
ŞİTA
SAYF: Yaz
ŞİTA: Kış
141 SERRA-NE'MA <>
DARRA-ZARRA:Sıkıntı-Darlık
SERRA-NE'MA: Mutluluk- Bolluk
DARRA-ZARRA: Sıkıntı-Darlık
142 NEF'UN <>
ZARRA:Zarar
NEF'UN: Fayda
ZARRA:Zarar
143 İŞRAH <>
DAYK:Darlık
İŞRAH: Genişlik
DAYK: Darlık
144 İNKİYAD <>
İKRAH:Zorlama
İNKİYAD: Boyun Eğme
İKRAH: Zorlama
145 DIHHUN <>
ZILLUN
DIHHUN: Ziya-Işık-Aydınlık
ZILLUN:Gölge
146 KUDRET <>
ACZİYET
KUDRET: Güç Yetirme
ACZİYET: Aciz Kalma
147 AREFE <>
İNKAR
AREFE: Bilmek-Tanıma
İNKAR: Tanımamak
148 ALENİYET <>
SIRR
ALENİYET:Aleni-Açık
SIRR:Gizlilik
149 A'LA-ULVE <>
SUFLE
A'LA-URVE:Yükseklik
SUFLE:Alçaklık
150 AMMADE <>
SEHV:Unutarak
AMMADE:Bilerek-Tammüden
SEHV: Unutarak
151 İMARET <>
HARAB
İMARET: Onarmak
HARAB: Bozmak
152 GUDUVVE-İŞRAK <>
ASAL-İŞA
GUDUVVE-İŞRAK: Günün Başlangıcı-Sabah
ASAL-İŞA:Günün Sonu Akşam
153 MEŞRİK <>
MAGRİB
MEŞRİK: Doğu
MAGRİB:Batı
154 RİKKAT <>
GİLZA
RİKKAT:İncelik
GİLZA: Kalınlık
155 FETKUN <>
RETKUN
FETHUN: İki Bitişik Şeyin Arasını Ayırmak
RETKUN: Yapışık-İki Şeyi Birleştirmek
156 FERAĞ <>
ŞUGUL
FERAĞ: Boş Olmak
ŞUGUL: Meşgul Olmak
157 FURAT <>
UCAC
FURAT: Tatlı Su
UCAC: Acı Su
158 KATR<>
İSRAF
KATR: Nafakayı Azaltmak
İSRAF: Çok Harcamak
159 KABLE <>
BA'DE
KABLE: Önce
BA'DE:Sonra
160 KILLETÜN <>
KESRETÜN
KILLETÜN: Azlık
KESRETÜN: Çokluk
161 LİN <>
HUŞUNET
LİN:Yumuşaklık
HUŞUNET: Sertlik
162 NEZELE <>
HARECE
NEZELE: İnmek
HARECE: Çıkmak
163 NAKD <>
İBRAN
NAKD: Bozmak -Yıkmak
İBRAN: Teyit Etmek-Sağlamlaştırmak
164 İNSİYYE <>
VAHŞ
İNSİYYE:İnsani-İnsana Yakışır
VAHŞ: Ünsiyet Peyda Etmemiş-Evcilleşmemiş
165 VED'UN <>
REF'UN Kaldırmak
VED'UN:İndirmek-Koymak
REF'UN: Kaldırmak
FECR
Not: Bu çalışma, Kur'an'da geçen karşıt kavramları bir araya getirmek amacıyla hazırlanmış olup, zaman içerisinde yeni kavram çiftleri eklenerek güncellenebilir.