05 Ağustos 2012 22:17 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti karma ders notları Türkiye kelimesi 6. yy da orta asyaada 12. yy.da anadoluda, 15 yyda mısırda kullanılmıştır. – Alper-tunga ve şu destanı İskitlere aittir. – Oğuz kağan destanı hun Türklerine aittir. – Göktürklerin başlıca özellikleri:türk adıyla kurulan il devlet, Orhun ^Göktürk alfabesini ^ kullanmışlardır(Türklerin kullandığı ilk alfabe), türk tarihi ve edebiyatının ilk yazılı belgeleri olan Orhun kitabeleri 2. Göktürk devletine aittir, madeni parayı ilk kullanan devlettir, ergenekon ve bozkurt destanı Göktürklere aittir. – Orhun kitabeleri 2. Göktürk döneminde vezir tonyukuk , kül tigin ve bilge kağan adına dikilmiştir. – Uygurlar ilk olarak yerleşik hayata geçen, din değiştiren kağıt ve matbaayı kullanan , din değiştiren , Türkçe kitap basan , yazılı hukuK sistemine geçen, minyatür resim sanatı olarak yapan Uygurlardır. – Göç ve türeyiş destanı Uygurlara aittir. Karabalasagun kitabeleri Uygurlara aittir. – Uygurlar kendilerinden önceki türk kavimlerinden farklı olarak siyasi başarılarında ziyade kültür ve medeniyet alanında ön plana çıkmışlardır. – Manas destanı Kırgızlara aittir. Dünyanın en uzun ve dünyada en çok tanınan türk destanıdır. Yenisey kitabeleri Kırgızlara aittir. – Karluklar islamiyeti kabul eden ilk türk boyudur. İlk Müslüman türk devleti olan karahanlı devletinin kurulmasında rol oynamıştır. – İslamiyet öncesi türk devletlerinde hükümdarların aldığı unvanlar :kağan, hakan, han, şanyü, tanhu, ilteber, idikut , yabgu, ilteriş – Türklerin kullandığı ilk yazı Orhun alfabesidir. Türklerin milli alfabesi:1-göktürk (orhun) alfabesi, Uygur alfabesidir. – Türk destanları: – Alper –tunga ve şu: İskitler(sakalar) -oğuzkağan:hunlar, – manas : Kırgızlar, -ergenekon ve bozkurt: Göktürkler, göç ve türeyiş: Uygurlar , dede korkut hikayeleri: oğuzlar – Türklerin kullandığı takvimler:12 hayvanlı takvim, hicri takvim, celali takvim, rumi takvim, miladi takvimdir. – Hicri takvim ay yılını esas alırken diğer takvimler güneş yılını esas almaktadır. – Türklerin kutlu vatan dedikleri ötüken şehrinin türk devletlerinden hangilerine başkentlik yapmıştır.Asya hun ve Kırgız – Tolunoğulları ve ihşitler mısırda kurulan i,lk türk İslam devletleridir. Yöneticileri ve askeri güçleri türk olup hakim oldukları halk farklı olduğu için kısa sürede yıkılmışlardır. – Mısırda kurulan türk İslam devletlerinin tamamı denizcilikle uğraşmışlardır. – Karahanlılar döneminde yazılan ilk türk İslam eserleri : – divan-i lügatit türk(kaşgarlı mahmut): Araplara türkkçeyi öğretmek için yazılmıştır. türk tarihi, kültürü , destanları ve efsaneleri hakkında bilgi verir. – Atabetül hakayık(Ahmet edip yükneki ) : ahlak kitabı niteliğindedir. – Kutadgu bilig (Yusuf has hacib): mutluluk veren bilgi anlamındadır.. İlk yazılı türk İslam eseridir. Türk devlet eğemenlik anlayışı, kanun ve siyaset üzerine görüşler yer alır – Divan-ı hikmet: (hoca Ahmet yesevi ): tasavvuf edebiyatının kurucusu ve ilk mutasavvıfı hoca Ahmet yesevidir. Eser İslam,yetin yayılmasında katkıda bulunmuştur. – Karahanlılar döneminde yapılan en önemli saray tirmiz sarayıdır. – İran firdevsi , iran turan savaşları ile alp er tunga destanın anlattığı ‘’ şehname ‘’ adlı eserini gazneli mahmutta sunmuştur. – Gaznelilerden günümüze kalan en önemli mimari eserler arasında en ünlüsü zafer anıtları, en önemli sarayı leşkeri bazar sarayıdır. – Büyük Selçuklu devletinin kurucularından çağrı bey keşif ve ekonomik amaçlı horasan , Kafkasya ve anadoluya akınlar düzenlemişlerdir. Bu akınlar sonucunda anadoluyu yakından tanımış ganimetler elde etmiştir. – Pasinler savaşı ilk selçuklularla Bizans arasında meydana gelen savaştır. – Alp arslan vezirlik makamına nizamülmülk ü getirmiştir. nizamülmülk ün ‘’siyasetname’’ adlı eseri bulunmaktadır. – Malazgirt savaşı türk tarihinin başlangıcı olarak kabul edilir. – Memlüklülerde sultan kalavun dönemine kadar saltanat sistemi yoktu hükümdarlar komutanlar ve emirler arasından seçim yapılıyordu. – Alem, asa , hilat , çetr hükümdar tarafından verilen hediyelerdir. – İkta askerleri, hassa ordusu, Türkmenler devletten maaş almazlardı. Gulam ordusu maaşlı askerlerdir. – Öşür: Müslümanlardan alınan ürün vergisi, haraç: Müslüman olmayan halktan alınan ürün vergisi, cizye: Müslüman olmayan halktan askerlik muafiyeti karşılığı alınan vergi. – Nizamiye medresesi Selçuklular tarafından kurulmuştur. Dünyanın ilk üniversitesi dir. – Farabi: pozitif bilimlerin kurucusudur. – Mengücekliler :Erzincan ve çevresi, danişmentliler : Sivas, artuklular doğu ve güneydoğu anadoluda , çaka beyliği İzmir ve çevresinde kurulmuştur. – miryokefelon savaşı ile Anadolu kesin türk yurdu haline geldi. – Baba hak isyanı A.selçuklu devletinin güç kaybetmesine neden oldu – Denizcilikle uğraşan türk beylikleri: çaka beyliği, menteşe oğulları, aydınoğulları, karesioğulları, pervane oğulları, candaroğullarıdır. – Has topraklar:geliri en fazla olan topraklardır.gelirleri hükümdarlara verilir. İkta topraklar: askerlere ve devlet memurlarına hizmet karşılığı verilir. – Sultan unvanını ilk kullanan hükümdar gazneli mahmuttur. Bu unvanı Abbasi halifesi vermişti. – Oğuz boyları Batınilerin zararlı faaliyetleri ve oğuz boylarının ayaklanmalarından dolayı , Abbasilerin siyasi güçlerini artırmak istemeleri nedeniyle büyük Selçuklu devleti yıkılmıştır. – Halifenin türk hükümdarlarının hükümdarlığını gösteren onay belgesi menşurdur. – Türk devletlerinden karahanlıların yönetici sınıfı ve ordusu , halkı türktür. – Tezhip: elyazması kitap ve levhaların altın tozu ve boya kullanılarak süslenmesine denir. Fresk: yaş alçı sıva üzerine yapılan resim Minyatür : kitap sayfalarını süslemek için yapılan resim. – 1. murat ‘’devleti yönetme hakkı hükümdar ve çocuklarına aittir^^ şeklinde düzenleme yapmıştır. Bu değişiklik taht kavgalarını daraltmıştır. – Fatih sultan Mehmet yayınladığı kanunnamede taht kavgasını önlemek ve devletin devamlılığını sağlamak için tahta geçen hükümdarların kardeşlerini öldürebileceğini kararlaştırmıştır. Bu uygulama padişahın mutlak eğemenliğini güçlendirmiştir. – 1. Ahmet taht kavgasını önlemek amacıyla veraset sisteminde değişiklik yapmıştır. Hükümdarların ölümünden sonra Osmanlı hanedanın en büyüğü ve olgunun başa geçme uygulamasını başlatmıştır. Bu sisteme ekber ve erşed sistemi denilir. Amaç fatihin kanunames,nde yer alan kardeş katlini önlemek Osmanlı soyunun yok olmasını önlemek ve merkezi otoriteyi güçlendirmektir. 1. Ahmet döneminden itibaren şehzadelerin eyaletlere gönderilmemeleri , şehzadelerin yönetim deneyim kazanmaları önlemiştir. Şehzadeler sarayda kafes usülu adı verilen bir sistemle eğitilmişlerdir. – Osmanlı devletine başkentlik yapan şehirler: söğüt , karacahisar , Bilecik, İznik, bursa , Edirne , İstanbul Osmanlı devletinin son başkentidir. – Şehzadeler culüs töreni ile tahta çıkarlardı , başa geçtikten sonra orduya ve yöneticilere culüs bahşişi dağıtırlardı., – Kanuname ve ferman: padişahların sosyal ve ekonomik hayatı düzenlemek için yayınladıkları emirler denir – Berat: padişahın bir göreve atama , aylık bağlamak ve ayrıcalık vermek için yayınlamış olduğu emirlere denir. Name: padişah mektuplarına denir. – Topkapı sarayı fatih döneminde yapılmıştır. – 19yyda dolmabahçe sarayı, beyler beyi, yıldız sarayı yapılarak yönetim merkezi olarak kullanılmışlardır. – Enderun: sarayda bulunan devletin yönetici ve asker kadrosunu yetiştiren okuldur. – Divan teşkilatı ilk olarak Orhan bey döneminde kuruldu. Divan bugünkü bakanlar kurulunun yaptığı benzer bir görev üstlenmiştir. – İlk şeyhülislam 2. murat döneminde atanan moll fenaridir. – Kazasker müderris ve kadıların atamasından sorumludur. – Osmanlı devletinde hükümdarlık sembolleri: hube-sikke-davul-sancak –tuğ – Osm. Devletinde padişah şeyhülislam ve sadrazamın ataması ve görevden alınmasından doğrudan sorumludur. – Eğitim, adalet ve din işleri ilmiye sınıfı tarafından yerine getirilir. – 2. Mahmut evkaf vekaletini kurarak vakıfları bir çatı altında toplamayı sağladı. – Halktan alınan vergilerin yazıldığı deftere tahrir defterleri denir. – Tarhuncu Ahmet paşa maliyede birtakım düzenlemeler yaparak ilk düzenli osm. Bütçesini hazırlamıştır. – 2. Mahmut maliye nazırlığını kurdu. – Abdülmecit döneminde bütçe açığını kapatmak için ilk kez dış borç alınmış. Ayrıca kağıt para basılmıştır. Alınan borçların yerinde kullanılmaması 2. Abdülhamit döneminde duyuni umumiye idaresinin kurulmasına neden olmuştur. – Öşür: Müslüman üreticilerden alınan ürün vergisi.haraç: gayri müslümlerden alınan ürün vergisi, cizye : gayri Müslimlerden askerlik yapmama karşılığında verdikleri vergidir. – Orhan bey döneminde yaya ve müsellem adı ile ilk askeri teşkilat kurulmuştur. – Yeniçeriocağını 1. murat kurdu.2.mahmut tarafından kaldırıldı. – Tımarlı sipahiler ulufe maaşı almazlar. – Devşirme yoluyla yetiştirilen çocuklar Enderun ve yeniçeri ocağına gönderilirler. – Eyaletlerin yönetiminden sorumlu olan en üst görevli beylerbeyidir. – Denizcilik hizmetlerini yürütmek için ilk tersane 1. beyazıd döneminde geliboluda inşa edilmiştir. – Tanzimat fermanı ile müsadere usulü kaldırılmıştır. (devlet memurlarının mallarına el konulması) – Paşmaklık : gelirleri padişah kızları , eşleri ve annelerine bırakılan topraklardır. Malikane : devlete önemli hizmetlerde bulunan devlet görevlilerine verilir. Miras bırakılabilir. Ocaklık: gelirleri tersane ve kale muhafızlarına ayrılan arazilerdir. Yurtluk : sınırların güvenliğini sağlayan askerlere gelirleri verilen topraklardır. Mukataa : gelirleri doğrudan devlet hazinesine aktarılan arazilerdir. – İlk Osmanlı bankası 1847 yılında abdulmecit tarafından kurulan bankı dersaadet tir. – 1869 Yılında kız çocuklara ilköğretim zorunlu hale gelmiştir. – Sultan Abdülaziz döneminde istanbulda ilköğretim kız çocukları için zorunlu hale gelmiştir. – Kız rüştiyeleri açıldı istanbulda (1861), 1848 yılında darülmualimat okulu açıldı. – Osm. Devletinde ilk matbaa lale devrinde istanbulda açıldı, sait efendi ve İbrahim müteferrika açmıştır.bu matbaada basılan ilk kitapvankuludur. – İlk resmi devlet matbaası 3. selim döneminde açıldı. Osm. Devletinde ilk resmi gazete takvim-i vakayidir.2. Mahmut zamanından cumhuriyet dönemine kadar varlığını devam etmiştir. – İlk dönemde dini kitapların basımı engellemiştir. Sebebi hattatların işsiz kalmalarını önlemektir. – İlk Türkçe tiyatro eseri şinasinin şair evlenmesidir. – Osm. Devletinde sanat eserlerinde taş, mermer, tuğla ve ahşap kullanılmıştır. – Orhan bey döneminde yapılan ve ilk osm. Camisi hacı Özbek camiidir.izniktedir.osm.ların istanbulda yaptıkları ilk camii fatih camisidir. – Avrupanın etkisi ile yapılan ilk eser nuru Osmaniye camisidir. – İznik Süleyman paşa medresesi Orhan bey zamanında yapılan Osmanlıların ilk medresesidir. – Avrupa sanatının etkisiyle yapılan diğer saraylar: yıldız, beylerbeyi, çırağan, ishakpaşa sarayıdır. – Fatihin portresini yapan İtalyan sanatçı gentille bellini dir. Sinan paşa tarafından fatihin gül koklayan resmi yapılmıştır. – Kütahya ve İznik Osmanlı seramik sanatının özel merkezidir. – Osm. Devletinde vergilerin toplanmasında önemli kolaylık sağlayanlar dirlik ve iltizamdır. – Osm. Devletinde fethedilmeden önce Müslümanlara ait olan veya fetihlerden sonra Müslümanların yerleştirildikleri topraklara öşüriyye denir. – Klasik dönem osm. Düşünce hayatının şekillenmesinde türk töresi, İslam dini, fethedilen yerlerdeki uygulamalardır. – 1699 Karlofça antlaşması ile osm. Devleti batıda ilk kez toprak kaybetmiştir. – Köprülü Mehmet paşa dönemi ile başlayan köprülüler dönemi osm.rın en parlak dönemidir. – Naima osm. Devletinin ilk tarihçisidir. – XVII yy ıslahatları askeri ve mali alanda, XVIII yy ıslahatları bilim , teknik, ekonomik, askeri alanda yapılmıştır. – 3. selim döneminde Avrupa tarzında yapılan yeniliklerin tümüne ve kurulan orduya nizamı cedit ismi verilmiştir., bunun icin iradı cedit hazinesi kuruldu, ilk devlet matbası açıldı, idari, mali ve askeri alanda yenilikler yapıldı, 3. selim döneminde yapılan ıslahatlar çağdaşlaşma yönünde önemli bir adım ve devlet yöneticilerine yol gösterici olmuştur.yeniçeriler tarafından öldürülen 2. padişahtır. – Osm. Devletinde yönetim ve hukuk alanındaki ıslahatlar ilk kez 19 yy da yapıldı. – 2. Mahmut döneminde yapılan yenilikler:1- Mustafa paşa sekbanı cedit ocağını kurdu. 2-yeniçeri ocağını kaldırdı.3-orhan bey zamanında kurulan divan teşkilatını kaldırarak nazırlıklar(bakanlıklar) kurdu.3- askeri amaçlı nüfus sayımı yapıldı.(erkekler sayıldı. Osm. Devletinde ilk nufüs sayımıdır.)4-takvimi vakayı adıyla ilk resmi gazete çıkarıldı. – 2. Mahmut döneminde İngiltere ile imzalanan balta limanı ant. Sı ile osm. Devletinin iç ticareti yabancıların eline geçmiş. Avrupalı devletlerin açık pazarı haline gelmiştir. – 1792 yaş ant. İle osm. Devleti dağılma ve parçalanma dönemine girdi. – Osmanlı devletinde milliyetçiliğin etkisiyle isyan eden ve ayrıcalık kazanan ilk devlet Sırplardır, osm dev. Ne karşı bağımsızlığını kazanan ilk millet yunanlılardır(Edirne antlaşması ile), osm. Devletine isyan eden son hristiyan millet ise Ermenilerdir., Berlin ant. İle Sırbistan, Karadağ ve Romanya osm. Devletinden ayrılarak bağımsızlığını kazandı.osm. devletine isyan eden son balkan kavmi Arnavutluktur.osm. devletine milliyetçiliğin etkisi ile isyan eden son millet Araplardır. – Osm. Devletinde ilk iç borçlanma 3. Mustafa döneminde esham sistemi ile gerçekleşmiştir. – Osm. Devletinin dağılmasını ve parçalanmasını önelemek için : ıslahatlar (askeri alanda en fazla), fikir akımları ortaya çıkmış, Tanzimat, ıslahat , 1. ve 2. meşrutiyet ilan edilmiştir – Kapitülasyonlar: ilk 1. murat vermiş., 1. Mehmet, fatih sultan Mehmet, vermiş. İlk kapsamlı kapütilasyon 1. Süleyman zamanında verilmiş. 1. Mahmut döneminde verilmiş.lozan barış ant.sı ile kapitülasyonlar kaldırıldı. (atatürkün milliyetçilik ilkesi ile ilgilidir.) – Senedi.ittifak 2. Mahmut ile Anadolu ve Rumeli ayanları ile imzalandı. Padişahın yetilerini kısıtlayan ilk belgedir. Padişah ilk defa kendi otoritesi dışında bir varlığı kabul etmiştir. – 2. Mahmut döneminde Rusya ile imzalanan hünkar iskelesi ant. Sı ile boğazlar ilk kez uluslar arası bir sorun haline gelmiştir. – Müsadere sistemi: osm. Devletinde ölen devlet memurlarının mallarına el koyma sistemidir. Sermaye birikimi ve özel milkiyetin gelişimin engellemiştir. 2. Mahmut döneminde kısmen , Tanzimat fermanı ile tamamen kaldırılmıştır. Böylece özel mülkiyet güvence altına alındı . – Tanzimat dönemi padişahları : abdülmecit, abdüllaziz, V murat tır.tanzimat fermanın ilan edilmesinde etkili olan devlet ingilteredir. – Osm. Devletinde Tanzimat fermanıyla ilk kez hukukun üstünlüğü ilkesi benimsendi. – Tanzimat fermanı ile osm. Devletinde hukuk, yönetim, askerlik ve mali alanda düzenlemeler yapılmıştır. Ayrıca eğitim ve kültür alanındada düzenlemeler yapılmıştır. – Paris ant. Sı ile osm. Devleti bir Avrupa devleti sayılacak Avrupalı devletler hukukundan yararlanılacak toprakları Avrupalı devletlerin garantisi altında olcaktır.buda osm. Devletinin topraklarını koruyamacak kadar güçsüz olduğunun göstergesidir. – Islahat fermanı Abdülmecit döneminde gayrimüslim azınlıklar lehine yapılan düzenlemelerdir. – Abdülmecit döneminde yapılan yenilikler:1-ilk kağıt para kaime adıyla bastırıldı. 2- Avrupalı devletlerle ticari gidermek amacıyla mali alanda güneş yılını esas alan rumi takvim kullanılmaya başlandı. 3- ilk banka olan bankı osmani açıldı.- ilk özel türk gazetesi olan tercümanı ahval , şinasi ve ağah efendi tarafından çıkarıldı. 4- batılı anlamda ilk üniversite olan darül fünun açıldı. – Tanzimat döneminde kız rüştiyesi, kız öğretmen okulu , darüşşafaka okulları açıldı. – XIXyyda Osmanlı hamdi bey sanayi nefise mektebinin (güzel sanatlar okulu) nu açmıştır. – Senedi ittifak belgesinin imzalanmasında Avrupa örnek alınmadı. – Osmancılık düşüncesini savunanlara genç Osmanlılar denir . 1. ve 2. meşrutiyetin ilanında etkili olan düşüncedir. 1. balkan savaşında Osmancılık düşüncesi önemini kaybetmiş Türkçülük düşüncesi önem kazanmıştr. – Osm. Devletinin yıkılması na ve TC nin kurulmasına yol açan düşünce milliyetçiliktir. – Osm . devletinde sanayi gelişmediği için sosyalizm ve komunizm düşünceleri gelişmemiştir. – Yönetim şekilleri: monarşik devlet: eğemenlik bir kişiye aittir(kral yada padişah gibi) 2-oligarşik devlet: egemenlik bir grup yada zümreye aittir(asil ve soylular gibi) 3- teokratik devlet : eğemenlik din esaslarına dayanır(Vatikan gibi) 4- cumhuriyet : eğemenlik kayıtsız şartsız milletindir. – 1. ve 2. meşrutiyetini ilan eden osm. Padişahı abdülhamittir. Osmancılık düşüncesi etkili oldu. – Kanun, esası türk tarihinin ilk yazılı anayasasıdır. Osm. Devletinde ilk yazılı kanun çalışması kanunamei ali Osman adıyla yapılmış. Amaç merkezi otoriteyi güçlendirmektir. – İttihat ve teraki partisinin etkili olduğu gelişmeler: 1-2. meşrutiyetin ilanı 2-2. meşrutiyetin ilanından sonra iç politikada Türkçülüğün ve dış politikada Turancılığın devlet politikasında olmasında 3- hareket ordusunun oluşturulup 31 mart vakasının bastırlmasında 4- babı ali baskını 5- osm. Devletinin 1. dünya savaşı na almanyanın yanında savaşa girmesinde etkili oldu. – Reval görüşmeleri: İngiltere kralı ile rus çarı arasında yapılan amacı osm. Devletini paylaşmak olan görüşmelerdir. – Panslavizm: rusyanın Slavları birleştirme ve boğazlar yoluyla sıcak denizlere maçımla politikasıdır. Osmanlı devleti ve Avusturya Macaristan için tehdit oluşturur. – 1. meşrutiyetin ilan edilmesinde iç etken tersane (İstanbul ) konferansıdır.dış etken ise reval görüşmeleridir. – 2. meşrutiyetin ilanı ile türk tarihinde ilk siyasi partiler kurulmuş çok partili hayata geçilmiştir. Bunlar: 1) ittihat ve terakk,i partisi(türk tarihin ilk siyasi partisidir.)2) ahrar partisi 3) federakaranı millet cemiyeti 4) ahali fırkası 5)ittihadi Muhammedi fırkası 6) hürriyet ve itilaf fırkası – 31 mart vakası osm. Devletinde rejimi hedef alan ilk ayaklanmadır. (meşrutiyet rejimini hedef almıştr) – trablusgarp savaşı: berberi denilen aşiret kuvvetleri ile birlikte gönüllü subaylar İtalyanları derne , tobruk ve bingazide mağlup ederler. Osm. Devletinin trablusgarp savaşında yenilgiyi kabul etmesinin tek sebebi, balkan savaşlarının başlamış olmasıdır . Mustafa kemalin katıldığı ilk savaştır. – Uşi antlaşması :trablusgarp sonrası italyayla imzalanan antlaşmadır. Osm. Devleti afrikada en son toprağını kaybetmiştir. (trablusgarp ve bingazi)2-12 ada ve Rodos kaybedilmiş. İtalya 2. dünya savaşı sonrası Paris ant. Sı ile 12 ada ve rodosu yunanistana vermiştr. – 1. balkan savaşı dört balkan devleti arasında olmuştr. Bulgaristan , Yunanistan, Sırbistan, karadagdır. Romanya katılmamıştr. Osm. Devleti yenildi. Türkçülük düşüncesi önem kazanmıştr. – Babı ali baskını ile ittihat ve teraki partisi yönetimi ele geçirdi. – 2. balkan savaşı sonucu imzalanan antlaşmalar: Bükreş ant.sı: Bulgaristan önemli ölçüde toprak kaybetmiştr. 2)İstanbul ant. : bugünkü Türkiye-bulgaristan sınırının büyük ölçüde çizildiği ant. Dır.3-atina ant. 4-istanbul : Sırbistan ile – 2. balkan savaşında Romanya ve Karadağ arasında antlaşma imzalanmadı. – Mustafa kemal hak ve özgürlüklerinin kısıtlanması ve 1. meşrutiyet yönetimine son verilmesi üzerine vatan ve hürriyet cemiyeti kuruldu. – 2. Abdülhamit Mebusan meclisini anayasadaki yetkilerine dayanarak süresiz olarak kapatarak 1. meşrutiyet yönetimine son vermiştir. Bunun üzerine aydınlar yeniden özgürlük mücadelesi ile ittihat ve terakki partisini kurdular. – Türk tarihinde ilk defa milletin kullandığı oylarla seçilen temsilcilerden oluşan meclis mebusan meclisidir. – Fransız ihtilali ile gelişen milliyetçilik fikirleri osm. Devletinde yaşayan milletleri etkilemiştir. Bu etkiyi azaltmak için: 1) osmcılık akımı savunulmuş. 2) 1. meşrutiyet ilanedilmiştr. – Osmanlı devletinde kanuni esası nın yeniden ilanı ile başlayan ve Mondros mütarekesi nin imzalanmasıyla sona eren dönem 2. meşrutiyettir. – 1876 yılında kabul edilen kanuni esası ile yürütme yetkisi padişaha ve heyeti vükelaya verilmiştir. – 1. dünya savaşı ittifak(bağlaşma) devletleri ile itilaf (anlaşma) devletleri arasında oldu. Üçlü ittifak devleti :Almanya-italya-avusturya.macaristan imp. (Osmanlı devleti-bulgaristan sonradan katıldı) üçlü itilaf: ingilter-fransa-rusya(Sırbistan- abd, Japonya- Belçika , İtalya-avustrulya, Hindistan-yunanistan 28 ülke ) – 1. dünya savaşının sebebleri: sömürge elde etme ve ekonomik rekabet, hızlı silahlanma yarışı , Fransız ihtilali ile milliyetçilik akımının etkisi. – 1. dünya savaşından resmen çekilen ilk devlet Sovyet rusyadır. 1917Bolşevik ihtilali sonucu rejim değişikliği nedeniyle – 1. dünya savaşıyla: ekonomik olarak karlı çıkan abd ve Japonya, en karlı çıkan ingilteredir. – Osm. Devletinin kapitülasyonlarını kaldırmasında en büyük tepkiyi Almanya ve Avusturya-macaristan imp. Göstermştr. – Taarruz cepheleri: Kafkas(almanyanın isteği ile rusyaya karşı), kanal cephesi(almanyanın isteği ile ingiltereye karşı), savunma cepheleri: Çanakkale(İngiliz ve Fransızların osm. Devletine karşı açtığı cephe), ırak(İngilizlerin osm. lkarşı), Suriye-filistin(İngilizler osm. karşı), hicaz-yemen(türk kuvvetleri İngilizlere isyan eden Araplara karşı başarıyla savundu) cephesidir. – Kafkas cephesi : Sarıkamış harekatı başarısızlıkl sonuçlanmış. Enver paşanın yüzünden gerizekalı paşa.1916 yılında Kafkas cephesine 16. kolordo komutanlığına atana m. Kemal Bitlis, muşu Ruslardan geri aldı. OSM. Devletinin toprak kazandığı tek cephedir. – Mustafa kemalin 1. dünya savaşında görev yaptığı cepheler(kronolojik olarak) 1)Çanakkale cephesi(19.alay komutanı); 2) Kafkas cephesi(16 kolordu komutanı) 3) Suriye-filistin cephesi(yıldırım orduları grup komutanı) – Çanakkale cephesi, türk kurtuluş savaşı, Lozan barış ant.sı evrensel olaylardır. Mazlum milletler örnek teşkil etmiş ve sömürgülerde bağımsızlığa dayalı çok sayıda ayaklanma çıkmştr. – 1. Dünya savaşı sonrası osm. Devleti Mondros ateşkes ant.sı imzaladı. Sevr barış antsı imzalandı. – 1. dünya savaşında yenilen devletlerle imzallatırılan barış ant.sının esasları Paris barış konferansında belirlenmiştr. – Wilson ilkeleri: milliyetçiliği uygulamaya yöneliktir., sömürgeciliği önlemektir, cemiyeti akvamın (milletler cemiyetinin) kurulmasına zemin hazırladı. – Sivil savunma teşkilatları ülkemizde içişleri bakanlığına bağlıdır. – İtilaf devletlerinin Çanakkale cephesini açmakla ulaşmak istedikleri hedef italyayı kendi safına çekmek – Kanal cephesi Almanların isteği üzerine ingilterenin Hindistan yolunu kesmek amacıyla osm. Devleti tarafından açılmştr. – 1917 yılında Bolşevik ihtilali sonucuı Rusya ittifak devletlerinden barış istedi. Rusyanın isteği ile brestlitwosk ant.sı imzalandı .sonucunda kars aradahan ve batımun osm. Devletine ait olduğu kabul edildi. – 1. dünya savaşı başladığı zaman osm. Devleti tarafsızlıgını ilan etmş. Bu tutumunu İngiltere desteklemştr. Uzak doğuya giden yolları güvenlik altına almak. – Almanyanın dünya pazarlarına sürdüğü malların kaliteli ve ucuz olması nedeniyle dış pazarlarda tutuldu. Bu durum ingiltereyi rahatsız ederk 1. dünya savaşının çıkmasına neden oldıu. – Mondro ateşkes antlaşması: eğe adasının limni adasının Mondros limanında imzalandı. Osm. Devleti adına bahriye nazırı rauf orbay ve itilaf devletleri adına İngiliz filosu akdeni z filosu kaptanı amiral calthrope imzalamıştr. Maddeleri : ant.nın en tehlikeli maddeleri 7. ve 24. maddelerdir. 1. itilaf devletleri tehlikede gördükleri herhangi bölgeyi işgal edebilcekler(7. madde)(en tehlikel, madde)2) vilayeti site denilen doğu ilinde karışıklık çıkars itilaf devletlerince işgal edebilceklerdir. (amac: doğuda bir ermeni devleti kurmaktr.)3)Çanakkale ve ist. Boğazları itilaf dev. Ne teslim edilecektir. 4) güvenliği sağlamakla görevli küçük jandarma birliği dışında bütün osm. Orduları terhis edilecek elindeki silah cephane malzeme itilaf dev. Teslim edlcek(amacı anadoluyu savunmasız hale getirmek . bu maddeden sonra terhis edilmeyen tek ordu erzurumdaki kazım karabekir paşa komutasındaki 15. kolordudur, ayrıca osm. Dev. Nin eğemmnliği kısItlandığı gibi Anadolu Trakya arasındaki bağlantı kesilmş. Boğazlar işgal edildiği için kurtuluş savaşında yunanlılara karşı cephe açılamadı.) 5) toros tünelleri, köprüler, limanlar, telsiz, telgraf , haberleşme ve ulaşım araçları itilaf dev. Teslim edilcek (amaç anadoluyla bağlantıyı kesip direniş oluşmasını engellemk) 6)osm. Devleti hertürlü yer altı ve yerüstü kaynaklarını işletebilecek ihtiyaç fazlalarını ihraç edemeyecek itilaf devletleri masraflarını anadoludan karşılanacaktır. (amaçları anadoluda halkı kışkırtmalarını önlemek, anadoluyu ekonomik açıdan sömürgelştirmek) – Damat Ferit paşa hükümetini özelliği işgalcilerle işbirliği ne gitmesi ve milli mücadeleyi engelmeye çalışmasıdır. – Paris barış konferansında İngilizler antep, Maraş ve urfayı fransaya vermştr. Konferans sonunda osm. Devletini paylaşma konusunda anlaşamadıkları için konferans dağıldı. – Milli varlığa düşman cemiyetler : sulh selameti osm. Fırkası , hürriyet ve itilaf fırkası , İslam teali cemiyeti, kürt teali cemiyeti, İngiliz muhipleri cemiyeti, Wilson prensipleri cemiyetidir. – Rumların kurduğu cemiyetler: mavri mira, etniki eterya, kordos, pontus rum cemiyetidir. – Manda himaye ilk kez Erzurum kongresinde rededilmştr. Kesin olarakta Sivas kongresinde rededildi. – Ulusal cemiyetler m. Kemal başkanlığında Anadolu ve Rumeli müdafai hukuk adıyla birleştirildi. – Trakya paşaeli cemiyeti : osm. Devleti yıkılır ve yeni bir türk devleti kurulmazsa yeni bir devlet kurmayı amaçlayan tek cemiyettir. – Amiral bristol raporu ile; 1)türk kurtuluş savaşının haklılığını ortaya koyan ilk uluslarası belgedir. 2) batı anadolunun Türklüğünü kanıtlamıştır. 3) batı anadoluda yunan işgalinin haksızlığını ortaya koymştur.4) Türklerin katliama uğradının ortaya koyan ilk uluslar arası belgedir. – Harbord raporu doğu anadolunu Türklüğünü kanıtlamıştır. – İlk kuvayi milliye harekatı yunanlıların izmiri işgali ile ortaya çıktı. Kurtuluş savaşında ilk direniş: Hatay – dörtyolda, Fransız ve Ermenilere karşı başlamıştır. İlk kapsamlı ve örğütlü kuvayi milliye harekatı ise izmirin işgalinden sonra Balıkesir ayvalıkta başladı. – Kuvayi milliyenin yaptığı savaşa gayri nizamı harp denir. Tbmm nin siyasi ve askeri alandaki ilk başarısı doğuda Ermenilerin mağlup edilmesi ve gümrü ant.nın imzalanmasıdır. 2) tbmm nin kurduğu düzenli ordunun ilk başarısı 1. İnönü zaferidir. 3) tbmm nin kurduğu düzenli ordunun ilk ve son yenilgisi Eskişehir-kütahya muharebeleridir. – İzmirin işgal edilmesi kuvayi milliyenin doğuşunu ve kurtuluş savaşının başlamasını kolaylaştırmıştır. – Paris ant.sı ile Suriye Lübnan , Fransız , ırak, Filistin İngiliz mandasına bırakılması kararlaştırıldı. – Türk kurtuluş savaşı ve türk inkılabının temelinde ; Ulusal bağımsızlık(milliyetçilik) , ulusal eğemenlik (cumhuriyetçilik) – Kurtuluş savaşında açılan cephelerindeki savaşların sona ermesinin sıralaması: doğu-güney-batı – Cumhuriyet halk fırkası tcnin ilk siyasi partisidir. Ekonomide devletçilik anlayışı benimsendi. 1935 atatürkün 6 ilkesini parti tüzüğüne aldı. 1946 yılına kadar meclisteki tek partidir.1950 yılına kadar iktidar partidir. – Terraki perver cumhuriyeti 1924 yılında kuruldu. 6 ilkeye karşı çıkmak ve iktidarı ele geçirmektir. İlk muhalefet partidir. Devleticilik politikasına karşıdır. Cumhuriyet rejimine kArşı olması nedeniyle kapatıldı. – Terraki perver cumhuriyeti fırkasından sonra çıkan olaylar:şeyhsait isyanı, İzmir suikastı – Serbest cumhuriyet fırkası:fethi okyar tarafından kuruldu.2. muhalefet parti.ekonomide libaralizmi(özel girişim) savunmştur. Cumhuriyet rejimine kArşı olanların girmesi ile fethi amcam tarafından kapatıldı.cumhuriyetcilik, milliyetçilik, laiklik ilkelerini kapsamına aldı. – Serbest cumhuriyet fırkasından sonra çıkan olaylar menemen olayı, vagonli olayı, razgart olayı, bozkurt-lotus olayı,bursa olayı. – Son halife abdülmecitttir – Türkiye 1945 te birleşmiş milletlere 1951de kore savaşına asker gönderdi, 1952 te natoya üye oldu. – Almanyadan ticaret hukuku ve ceza mahkemesi usülu kanunu, – İsviçreden borçlar ve iflas kanunu, italyadan ceza kanunu alınmıştır. – Tcnin dış politikadaki ilk başarısı yabancı okullar sorunudur. – Bozkurt-lotus davası Fransa ile Türkiye arasında yaşandı. – Suriye sınırı diğerlerinden daha sonra kesinleşmiştir. – Kronolojik sıra: havza genelgesi-amasya genelgesi – erzurum Kongresi-balıkesir kongresi – alaşehir kongresi- Sivas kongresi alıntı |
05 Ağustos 2012 22:14 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti ATATÜRK İLKELERİ Türk inkılâbının dayandığı temel ilkeler Atatürk ilkeleridir. Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Lâiklik, İnkılâpçılık ve Devletçilik, 5 Şubat 1937'de 1924 Anayasasının ikinci maddesinde bir değişiklik yapılarak Türk Devleti'nin temel nitelikleri olarak kabul edilmiştir. Atatürk ilkeleri birbirine bağlı ve birbirlerini tamamlayan düşüncelerden oluşur. İlkelerin amacı, Türk milletinin refah düzeyi en yüksek bir millet olarak varlığını sürdürmesidir. Cumhuriyetçilik: Cumhuriyet bir devlet biçimidir. Devlet şekli olarak; egemenliğin toplumun tümüne ait olduğu bir devlet demektir. Cumhuriyet yönetiminde, seçme ve seçilme hakkının tüm vatandaşlara tanınıp uygulanması temel ilkelerindendir. Gerçek Cumhuriyet demokratik hayatla gerçekleşir. Cumhuriyette millet yöneticileri belirli bir zaman seçer, süre bitince ya görevinde bırakır, ya da onları görevinden uzaklaştırır. Cumhuriyetimizin genel yapısı üç ana birimden oluşur. Yasama, yürütme ve yargıdır. Bu üç ana birim milletten kaynaklanan egemenlik yetkisini Türk Milleti adına kullanırlar. Yasama; kanun yapan, değiştiren güç olup Türk Milleti adına TBMM tarafından yerine getirilir. Yürütme; Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılır. Yargı; Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır. Cumhuriyetle kişinin hak ve özgürlükleri güvenceye alınabilir. Çünkü cumhuriyet öncelikle vatandaşların eşitliğini ve devlet yönetimine eşit olarak katılma hakkını getirmiştir. Atatürk, Cumhuriyetçilik ilkesini Türk inkılâbının birinci ilkesi kabul edilmiştir. Cumhuriyetçilik anayasamızda değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez birinci maddedir. Milliyetçilik: Milliyetçiliğin en önemli unsuru millet olmaktır. Millî birlik ve beraberliği sağlama konusundaki ilk temel ilkesidir. Türk milliyetçiliği halkçılıkla birlikte yürür. Atatürk milliyetçiliği, Türk milleti bağımsız, demokratik bir toplum düzeni içinde çağdaş uygarlığın en üst düzeyine ulaştırmayı hedefler. Atatürk milliyetçiliği, belli bir ırka, mezhebe dayanmayan kendini Türk gören herkesi Türk olarak kabul eder. Bu nedenle ayırıcı değil birleştiricidir. Akılcıdır, bilime dayanır. Milli birliğin temeli milliyetçiliktir. Halkçılık: Bir milleti oluşturan insanlar halk denir. Halkçılık; cumhuriyetçilik ve milliyetçilik ilkelerinin sonucudur. Atatürk'ün halkçılık ilkesinde herkes kanun önünde eşittir. Bir toplumsal gruba, zümreye ayrıcalık tanınamaz. Devletçilik: Devlet; toplum hâlinde bir ülkede yaşayan insanların aralarındaki düzeni sağlayabilmek ve yürütebilmek amacıyla oluşturdukları bir siyasî güçtür. Hükümet devletin yürütme gücünü oluşturur. Devletçilik toplumsal düzeni devam ettirmek için ekonomik, kültürel ve sosyal alanlarda yaptığı uygulamalardır. Devletçilik Halkçılığın tamamlayı-cısıdır. Devletçilik yeterli sermayesinin olmaması üzerine devletin ekonomiye müdahalesi şeklinde uygulanmıştır. Lâiklik: Lâiklik, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılarak devletin din ve vicdan özgürlüğünü gerçekleştirirken tarafsız olmasıdır. Değişik inançlara sahip olanlar bir arada güvenle laiklik sayesinde yaşarlar. Laiklik kişi özgürlüğünü de sağlar. Lâiklik millî egemenliği gerçekleştirmiştir. Halkın kendi kendini yönetmesi lâik bir toplumda mümkündür. Millî birlik ve beraberlik lâiklikle güçlenir. İnançlarına bakılmaksızın yasalar önünde herkes eşittir. Ayrıca Laiklik sayesinde diğer devletlerin ülkemizdeki Müslüman olmayanları bahane ederek iç işlerimize karışmaları da önlendi. İnkılâpçılık: Zamanın gerisinde kalmış kurumların yerine gelişmeyi sağlayacak kuruluşların getirilmesi esasıdır. İnkılâpçılık akıl, bilim ve teknolojinin ışığında sürekli gelişmek, yenileşmek çağdaş uygarlık seviyesine gelmektir. Bütünleyici İlkeler Akılcılık, bilimsellik, millî birlik ve beraberlik, bağımsızlık ve özgürlük, barışçılık, millî tarih bilinci, insan ve insan sevgisi, vicdan ve düşünce özgürlüğüdür. Atatürk ilke ve inkılâpları Türk milletini çağdaş ve uygar bir devlet hâline getirmeyi amaçlamıştır. Bizler de; hür, bağımsız olarak çağdaş bir toplum oluşturacak, ileri ülkeler içinde yer almak istiyorsak bu ilke ve inkılâpları benimsemeli ve sonsuza dek yaşaması için çalışmalıyız. Çünkü iç ve dış tehditlere karşı millî bütünlüğümüzü bu ilke ve inkılâplarla koruyabilir ve Atatürk'ün de dediği gibi Cumhuriyetimizi ilelebet muhafaza ve müdafaa edebiliriz. alıntı |
05 Ağustos 2012 22:14 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti ATATÜRK DÖNEMİ DIŞ POLİTİKA "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesine dayanır. Yayılmacı olmayan bir politika izlenmiştir. Musul Sorunu: Sorun Milletler Cemiyeti'nde görüşülürken Türkiye Cumhuriyeti Şeyh Sait isyanıyla da uğraşmak zorunda kaldı. İngiltere Şeyh Sait isyanını destekledi. 5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması yapılarak Türkiye - Irak sınırı son şeklini aldı. Yabancı Okullar Sorunu: 1926'da kabul edilen Maarif Teşkilâtı Kanunu ile yabancı okullarda Türkçe, tarih, coğrafya dersleri Türk öğretmenleı tarafından okutulması kabul edildi. Nüfus Mübadelesi: Lozan Barış Antlaşma-sı'nda yer alan Türkiye Cumhuriyeti içindeki Rumlarla Yunanistan'daki Türkler (Batı Trakya ve İstan bul'dakiler hariç) karşılıklı değiştirilecektir. Lahe) Adalet Divanı'nda kesin çözüme ulaşmadı 1926'da bir antlaşma yapıldı. 1930'da Dostluk Ant laşması yapıldı. Bu da Balkan Antantı'na zemir hazırladı. MİLLETLER CEMİYETİNE GİRİŞ (18 Tem muz 1932) Bu cemiyet I. Dünya Savaşı'nın sonunda barı şın devamı için kurulmuştur. Milletler Cemiyeti'niı daveti üzerine bu kuruluşa girdik. Balkan Antantı (9 Şubat 1934): Almanya'mı ve İtalya'nın saldırgan tutumları üzerine Balkaı devletleri (Türkiye Cumhuriyeti, Yunanistan, Yı goslavya, Romanya arasında) sınırlarını güvene altına almak için birleşmişlerdir. Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936): Dünya barışının İtalya ve Sovyetler'in saldırgan politikaları nedeniyle Milletler Cemiyeti'nin verdiği garantinin yetersiz olması sonucunda imzalandı. Önemi; Boğazlar komisyonu kalktı ve Boğazlarda tam hâkimiyet sağlandı. Sadabat Paktı (8 Temmuz 1937): İtalya'nın bu bölgeye saldırgan tutumları üzerine Türkiye Cumhuriyeti, Irak, iran, Afganistan arasında bölgede barış ve güvenliğin sağlanması için yapılmıştır. Hatay'ın Anavatana Katılması (30 Nisan 1939): 1921 Ankara Antlaşması'yla Hatay Özerk Yönetimi kurulmuştu. Suriye bağımsız olunca Milletler Cemiyeti gözetiminde seçimler yapıldı. Hatay Bağımsız Devleti kuruldu. Hatay Meclisi 29 Haziran 1939'da Türkiye Cumhuriyeti'ne katılmayı kabul etti. II. DÜNYA SAVAŞI (1939-1945) Sebepleri: I. Dünya Savaşı'nda mağlup olan devletlere, galip devletler çok ağır şartlarda antlaşma imzalatmıştır. Yenilen devletllerden olan Almanya'nın rahatsız olması *italya'nın I. Dünya Savaşı'ndan galip çıkmasına rağmen, mağlup gibi muamele görmesi ve bunu İtalya'nın kabul etmemesi. *Japonya'nın çok büyük bir imparatorluk kurma arzusu. I. Dünya Savaşı'nın ardından çizilen sınırlar sırasında Milliyetçilik duygularına önem vermeden çizilmesi. II. Dünya Savaşının Sonuçları: Demokrasi- Diktatörlük mücadelesinde demokrasiyi savunanlar kazanmıştır. (Rusya hariç) Rusya, komünizmi Çin ve Doğu Avrupa'ya taşımıştır. *Sömürgecilik ağır darbe aldı Irkçı akımla etkisini kaybetti Yeni devletler kuruldu, Hindistan, Mısır, Libya, Cezayir, Pakistan., gibi) İsrail Devleti, Filistin topraklarında kuruldu. Almanya 2'ye ayrıldı. * Rusya ve ABD süper güç olarak çıktı.Türk, Amerikan ilişkileri gelişti. alıntı |
05 Ağustos 2012 22:14 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti ATATÜRK İNKILÂPLARI Hukuk Alanında: Osmanlı hukuk sisteminde özellikle kadın haklarında eksikliklerin bulunması ve hukuk birliğinin bulunmaması İsviçre Medeni Kanunu'nun kabul edilme nedenleridir. Kanun; Kadınlara verilen haklar bakımından kapsamlı olması, Avrupa'nın en son ve pratik kanunu olması,Türk toplumunun yapısına uygun olması nedeniyle kabul edilmiştir. Böylece ülkede hukuk birliği sağlandı. Resmî nikâh zorunluluğu geldi. Eğitim - Kültür Alanındaki İnkılâplar Osmanlı Devleti'nde dini eğitim veren mahalle mektepleri ve medreseler yanında batı tarzında eğitim veren okullar vardı. Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924): Medreseler kapatılarak ilkokul mecburî hâle getirildi. Bütün eğitim kurumları Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanarak eğitim birliği ve eğitimde eşitlik, millîlik ve lâiklik sağlandı. Latin Harflerinin Kabulü (1 Kasım 1928): Arap harflerinin daktilo ve matbaacılık tekniklerine ters düşmesi ve Arap harflerinin Türkçe ifadelere uymaması nedeniyle okur yazar oranı düşüktür. Sonucu; Batı ile olan ilişkilerde, Batı kültürüne yakınlaşıldı. Okur yazar oranı arttı. Türk Tarih Kurumu (Nisan 1931): Türk tarihini araştırarak Türkler hakkındaki asılsız iddiaları çürütmek, Türk tarihinin zenginliğini ortaya çıkarmak amacıyla kuruldu. Bu kurum millî kültür ve bilincin gelişmesinde önemli bir adımdır. Türk Dil Kurumu (12 Temmuz 1932): Türkçe-yi etkisi altında bulunduğu dillerden arındırarak, Türk dilinin zenginliğini ortaya çıkarmak ve dilde millîleşmeyi sağlamak için kuruldu. TOPLUMSAL HAYATIN DÜZENLENMESİ Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması 30 Kasım 1925 (Laiklik ilkesiyle ilgilidir), Kılık kıyafetin düzenlenmesi 25 Kasım 1925 (Laiklik ilkesiyle ilgilidir, Avrupa'ya uyum sağlamak içindir), Milâdi Takvim 26 Aralık 1925'te kabul edildi. 1 Ocak 1926'da uygulandı (Avrupa'ya uyum sağlamak için uygulandı). Ölçü, birimler 1931 (Avrupa'ya uyum sağlamak için uygulandı), Hafta tatilinin pazar gününe alınması 1935 (Avrupa'ya uyum sağlamak için uygulandı), Soyadı kanunu 1934'te kabul edildi. (Halkın arasında eşitliği sağlamak için uygulandı, Halkçılık ilkesi ile ilgilidir.) Kadın hakları: Belediye seçimlerine katılma 1930, muhtar seçilme 1933, milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı (1934). Ekonomik Alanda Yapılan İnkılâplar İzmir İktisât Kongresi (18 Şubat - 4 Mart 1923): Ekonomik kalkınma için hedefi ve gerekli yöntemleri belirlemek için yapıldı. 4 Mart 1923'te Misak-ı İktisâd (Ekonomik And) kabul edildi. 1927'de Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkarıldı. 1934'te Plânlı Ekonomi'ye geçildi ilk Birinci Beş Yıllık Kalkınma Plânı uygulandı (1934 - 1939). Böylece Devletçilik ilkesi uygulanmaya başlandı. Ancak ikinci Kalkınma Plânı II. Dünya Savaşı yüzünden uygulanamadı. - Sümerbank, Etibank ve Maden Tetkik Arama Enstitüsü (MTA) kurulmuştur. Tarım Alanındaki Yenilikler: Köylü üzerinde ağır bir yük olan aşar vergisi kaldırıldı (1925). Tarım kredi kooperatifleri kurularak bölgelere göre ürün yetiştirilmesine ağırlık verildi. Ticaret Alanındaki Yenilikler: iş Bankası (1924) kuruldu. 1 Temmuz 1926 Kabotaj Kanunu çıkarıldı. alıntı |
05 Ağustos 2012 22:14 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti [Linkler Ziyaretçilere Kapalıdır.Giriş Yap Veya Üye Olmak için TIKLAYIN...] KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER Doğu Cephesi (3 Aralık 1920): ilk Savaşılan cephedir. Kâzım Karabekir Ermeniler'e karşı kazandığı zafer üzerine Gümrü Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma TBMM'nin uluslar arası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır. Güney Cephesi: Düzenli birliklerden yardım alınmadan Kuvay-i Millîye birlikleri Ermenilerle Fransızlara karşı savundu. Bu yüzden Doğu Cephesinin kazanılmasından hemen sonra düzenli birliklerimizin Güney Cephesine değil Batı Cephesine kaydırılmıştır. 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması ile cephe kapandı. (Sakarya Meydan Muharebe-si'ni kazanmamızın ardından) Batı Cephesi: Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde Yunanlılara karşı kurulan cepheye Ali Fuat Paşa atandı (Sivas kongresince). Böylece bir Kuvay-i Millîye Birliği de İzmir'in işgaline karşı kuruldu. Güney Cephesi: Düzenli birliklerden yardım alınmadan Kuvay-i Millîye birlikleri Ermenilerle Fransızlara karşı savundu. Bu yüzden Doğu Cephesinin kazanılmasından hemen sonra düzenli birliklerimizin Güney Cephesine değil Batı Cephesine kaydırılmıştır. 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması ile cephe kapandı. (Sakarya Meydan Muharebe-si'ni kazanmamızın ardından) Batı Cephesi: Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde Yunanlılara karşı kurulan cepheye Ali Fuat Paşa atandı (Sivas kongresince). Böylece bir Kuvay-i Millîye Birliği de İzmir'in işgaline karşı kuruldu. Sonuç: TBMM'yi ilk kez bir büyük devlet resmen tanımış oldu. 3. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (1921 Anayasası) Kabul Edildi. Yeni kurulan Türkiye'nin ilk resmli anayasasıdır. 4. İstiklâl Marşının Kabulü Böylece, yeni kurulan Türkiye Devleti'nin Milli Marşının da kabulüyle bir devletin kurulması tamamen gerçekleşmiştir. II. İNÖNÜ ZAFERİ (1921) Zafer sonucunda halkın Millî Mücadeleye ve TBMM'ye olan güveni daha da artmıştır. Sonuç: İtalya işgal ettiği yerlerden çekilmiştir. Kütahya - Eskişehir Savaşları (10-14 Temmuz 1919): Sonucunda; * Türk ordusu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmiştir. Kütahya - Afyon - Eskişehir Yunanlılar'ın eline geçti. Hükümet merkezinin Kayseri'ye taşınması gündeme geldi. Sakarya Meydan Muharebesi ve Hazırlıkları (23 Ağustos -12 Eylül 1921): Mustafa Kemal olağanüstü yetkilerle üç aylığına başkomutan seçildi. Meclisin yasama, yürütme yargı yetkileri sürdü, ayrıca Mustafa Kemal 7 - 8 Ağustos 1921'de Tekalif-i Millî'ye emirlerini yayınladı. (Ordunun tüm ihtiyaç duyduğu malzemelerin halktan istenmesi ve toplanmasına gidildi). Zafer sonucunda savunma sırası Yunanlılara geçti. 1683 II. Viyana Bozgunu'ndan beri süren geri çekiliş sona erdi. Zaferin siyasi sonuçları: Fransızlarla Ankara Antlaşması imzalandı. Azerbeycan, Gürcistan, ve Ermenistan'la Kars Antlaşması imzalandı. Mustafa Kemal'e gazi ve mareşallik unvanı verildi. "Hatt-ı müdafa yoktur, sath-ı müdafa vardır" emri bu savaşta verildi. BÜYÜK TAARRUZ VE BAŞKOMUTANLIK MEYDAN SAVAŞI (26 Ağustos - 9 Eylül 1922) Amacı düşmanı yurttan tamamen çıkarmaktı. Sonuç: Osmanlı Rumların karşı taarruza geçmesinin ardından dağılan Rumlar Dumlupınar da yakalanmış ve imha edilmiştir. Kaçanlar denize dökülmüştür. Yönümüzü istanbul'a çevirmemiz üzerine itilaf Devletleri çekinmiş ve barış istemiştir. Önemi, Kurtuluş Savaşı sona erdi. Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922) Askerî zaferi tamamlayan siyasî bir zaferdir. Doğu Trakya ve istanbul tek kurşun atılmadan alınmış Batı Cephesi kapanmıştır. BÜYÜK TAARRUZ VE BAŞKOMUTANLIK MEYDAN SAVAŞI (26 Ağustos - 9 Eylül 1922) Amacı düşmanı yurttan tamamen çıkarmaktı. Sonuç: Osmanlı Rumların karşı taarruza geçmesinin ardından dağılan Rumlar Dumlupınar da yakalanmış ve imha edilmiştir. Kaçanlar denize dökülmüştür. Yönümüzü istanbul'a çevirmemiz üzerine itilaf Devletleri çekinmiş ve barış istemiştir. Önemi, Kurtuluş Savaşı sona erdi. Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922) Askerî zaferi tamamlayan siyasî bir zaferdir. Doğu Trakya ve istanbul tek kurşun atılmadan alınmış Batı Cephesi kapanmıştır. alıntı |
05 Ağustos 2012 22:13 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER Doğu Cephesi (3 Aralık 1920): ilk Savaşılan cephedir. Kâzım Karabekir Ermeniler'e karşı kazandığı zafer üzerine Gümrü Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma TBMM'nin uluslar arası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır. Güney Cephesi: Düzenli birliklerden yardım alınmadan Kuvay-i Millîye birlikleri Ermenilerle Fransızlara karşı savundu. Bu yüzden Doğu Cephesinin kazanılmasından hemen sonra düzenli birliklerimizin Güney Cephesine değil Batı Cephesine kaydırılmıştır. 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması ile cephe kapandı. (Sakarya Meydan Muharebe-si'ni kazanmamızın ardından) Batı Cephesi: Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde Yunanlılara karşı kurulan cepheye Ali Fuat Paşa atandı (Sivas kongresince). Böylece bir Kuvay-i Millîye Birliği de İzmir'in işgaline karşı kuruldu. Güney Cephesi: Düzenli birliklerden yardım alınmadan Kuvay-i Millîye birlikleri Ermenilerle Fransızlara karşı savundu. Bu yüzden Doğu Cephesinin kazanılmasından hemen sonra düzenli birliklerimizin Güney Cephesine değil Batı Cephesine kaydırılmıştır. 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması ile cephe kapandı. (Sakarya Meydan Muharebe-si'ni kazanmamızın ardından) Batı Cephesi: Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde Yunanlılara karşı kurulan cepheye Ali Fuat Paşa atandı (Sivas kongresince). Böylece bir Kuvay-i Millîye Birliği de İzmir'in işgaline karşı kuruldu. Sonuç: TBMM'yi ilk kez bir büyük devlet resmen tanımış oldu. 3. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (1921 Anayasası) Kabul Edildi. Yeni kurulan Türkiye'nin ilk resmli anayasasıdır. 4. İstiklâl Marşının Kabulü Böylece, yeni kurulan Türkiye Devleti'nin Milli Marşının da kabulüyle bir devletin kurulması tamamen gerçekleşmiştir. II. İNÖNÜ ZAFERİ (1921) Zafer sonucunda halkın Millî Mücadeleye ve TBMM'ye olan güveni daha da artmıştır. Sonuç: İtalya işgal ettiği yerlerden çekilmiştir. Kütahya - Eskişehir Savaşları (10-14 Temmuz 1919): Sonucunda; * Türk ordusu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmiştir. Kütahya - Afyon - Eskişehir Yunanlılar'ın eline geçti. Hükümet merkezinin Kayseri'ye taşınması gündeme geldi. Sakarya Meydan Muharebesi ve Hazırlıkları (23 Ağustos -12 Eylül 1921): Mustafa Kemal olağanüstü yetkilerle üç aylığına başkomutan seçildi. Meclisin yasama, yürütme yargı yetkileri sürdü, ayrıca Mustafa Kemal 7 - 8 Ağustos 1921'de Tekalif-i Millî'ye emirlerini yayınladı. (Ordunun tüm ihtiyaç duyduğu malzemelerin halktan istenmesi ve toplanmasına gidildi). Zafer sonucunda savunma sırası Yunanlılara geçti. 1683 II. Viyana Bozgunu'ndan beri süren geri çekiliş sona erdi. Zaferin siyasi sonuçları: Fransızlarla Ankara Antlaşması imzalandı. Azerbeycan, Gürcistan, ve Ermenistan'la Kars Antlaşması imzalandı. Mustafa Kemal'e gazi ve mareşallik unvanı verildi. "Hatt-ı müdafa yoktur, sath-ı müdafa vardır" emri bu savaşta verildi. BÜYÜK TAARRUZ VE BAŞKOMUTANLIK MEYDAN SAVAŞI (26 Ağustos - 9 Eylül 1922) Amacı düşmanı yurttan tamamen çıkarmaktı. Sonuç: Osmanlı Rumların karşı taarruza geçmesinin ardından dağılan Rumlar Dumlupınar da yakalanmış ve imha edilmiştir. Kaçanlar denize dökülmüştür. Yönümüzü istanbul'a çevirmemiz üzerine itilaf Devletleri çekinmiş ve barış istemiştir. Önemi, Kurtuluş Savaşı sona erdi. Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922) Askerî zaferi tamamlayan siyasî bir zaferdir. Doğu Trakya ve istanbul tek kurşun atılmadan alınmış Batı Cephesi kapanmıştır. BÜYÜK TAARRUZ VE BAŞKOMUTANLIK MEYDAN SAVAŞI (26 Ağustos - 9 Eylül 1922) Amacı düşmanı yurttan tamamen çıkarmaktı. Sonuç: Osmanlı Rumların karşı taarruza geçmesinin ardından dağılan Rumlar Dumlupınar da yakalanmış ve imha edilmiştir. Kaçanlar denize dökülmüştür. Yönümüzü istanbul'a çevirmemiz üzerine itilaf Devletleri çekinmiş ve barış istemiştir. Önemi, Kurtuluş Savaşı sona erdi. Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922) Askerî zaferi tamamlayan siyasî bir zaferdir. Doğu Trakya ve istanbul tek kurşun atılmadan alınmış Batı Cephesi kapanmıştır. |
05 Ağustos 2012 22:13 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti SEVR BARIŞ ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1920) Bu antlaşma Osmanlı Mebuslar Meclisince onaylanmadı. Aynı zamanda TBMM tarafından tanınmadı, ayrıca imzalayanları vatan haini saydı. Sevr, imzalanmasına rağmen uygulanmayan antlaşmadır. Düzenli Ordunun Kurulması Kuvay-i Millîye'nin düşmana kesin darbeyi vu-ramaması ve ilerleyişini durduramaması üzerine düzenli ordu kuruldu. alıntı |
05 Ağustos 2012 22:13 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti TBMM'NİN AÇILMASI (23 Nisan 1920) Açılma nedeni: Mebuslar Meclisinin kapanması. Önemi ve özellikleri: Meclis hükümeti sistemi vardır. Yani meclis başkanı hükümetin de başkanıdır. Olağanüstü yetkilere sahip bir ihtilal meclisidir.Kurucu meclis özelliği taşır. Kuvvetler birliğine dayanır. (Yasama - yürütme - yargı tek elden yapılır.) TBMM üstünde kuvvet yoktur denerek İstanbul Hükümeti yok sayılmıştır. Böylece yeni Türk Devleti kesin olarak kuruldu. Yorum: TBMM ile cumhuriyete ilk adım atıldı. 1921 ANAYASASI (20 Ocak 1921) Kurucu Meclis özelliği taşır. Kuvvetler birliğine dayanır (yasama, yürütme, yargı). Lâik bir anayasa değildir. (Resmi din, islam-dır maddesiyle) Temel hak ve özgürlükler yoktur. Sonuç: istanbul Hükûmeti'nin tepkisi sert oldu. Mustafa Kemal ve arkadaşları idama mahkûm edilirken, Kuvay-i Millîyeciler vatan haini ilân edildiler. TBMM'ne karşı ayaklanmalar: İngilizlerin, İstanbul Hükûmeti'nin kışkırtmaları, azınlıkların çalışmaları, Kuvay-i Millîye'nin düzensiz hareketleri isyan nedenlerindendir. 1. İstanbul Hükümeti'nin Çıkardığı İsyanlar: a. Kuvay-ı İnzibatiye İsyanı: Padişah'ın özel askerleri tarafından, Balıkesir bölgesinde çıkmıştır.Ali Fuat Paşa tarafından bastırılmıştır. b. Anzavur isyanı: İsyan Adapazarı civarında çıkmış olup, Çerkeş Ethem tarafından bastırılmıştır. 2. İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'nin Ortaklaşa Çıkardığı İsyanlar: Adapazarı, Hendek, Bolu, Düzce, Yozgat, Afyon, Konya, Bozkır, Dozkırı... gibi yerlerde çıkarılmıştır. a. Kaçgiri isyanı b. Milli Aşireti İsyanı c. Şeyh Eşref İsyanı gibi isyanlarla 3. Önce Kuvay-ı Milliye Yanlısı Olup Ardından İsyan Edenler: a. Çerkeş Ethem İsyanı: Düzenli ordunun başına geçmeyi hedefliyordu. Olmayınca düzenli orduya katılması istenince isyan etmiştir. Halbuki daha önce Anzavur Ayaklanmasını bastırmıştı. b. Demirci Mehmet Efe İsyanı: Düzenmi orduya katılması istenince isyan etmiştir. Halbuki daha önce Anzavur Ayaklanmasını bastırmıştı.Daha önce Ege'nin savunması için uğraşmıştı. 4. Azınlıkların Çıkardığı İsyanlar: a. Rumların çıkardığı isyanlar: Karadeniz'de Rum devletini tekrar kurmak için ve Ege'yi Yunan Devleti'ne katmak için b. Ermeniler'in çıkardığı İsyanlar: Doğuda bağımsız Ermeni Devleti kurmak için. TBMM'nin Ayaklanmalara Karşı Aldığı Tedbirler: *İstiklâl Mahkemelerini kurdu. Hiyanet-i Vataniye Kanunu çıkarıldı. Ankara müftüsünden İstanbul Hükümeti'nin çıkardığı fetvaya karşı fetva çıkarılarak İstanbul'la haberleşme kesildi. Sonucunda; Ayaklanmalarla uğraşırken düşmanın ilerleyişi hızlandı. Ayaklanmaları bastırınca TBMM Anadolu'ya hâkim ve tek güç hâline geldi. Düzenli ordunun kurulması hızlanmıştır.Kurtuluş Savaşı'nın kazanılması gecikmiştir. alıntı |
05 Ağustos 2012 22:12 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti KURTULUŞ SAVAŞINA HAZIRLIK DÖNEMİ Mondros Ateşkes Antlaşması imzaladığı sırad Suriye cephesinde olan Mustafa Kemal, İstanbul' geldi, bir süre sonra Samsun ve Doğu Karade niz'de Rum - Türk çatışmalarını önlemek amacıyl 9. Ordu Müfettişi olarak gönderildi. Samsun'a ç kınca halkı işgallere karşı milli bilinci uyandırma için Havza'ya geçti. HAVZA GENELGESİ (28 MAYIS 1919) Mustafa Kemal tüm idarecilere (askeri ve sivi gönderdiği telgrafta yurdumuzun işgal altında o duğu ve halkın işgallere karşı protesto ve mitine lerle organize edilmeleri istenmiştir. AMASYA GENELGESİ (22 Haziran 1919) Maddeleri Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tel likededir. *İstanbul Hükümeti galip devletlerin etkisi altıı da bulunduğundan yüklendiği sorumluluklar gereğini yerine getirememektedir. Bu duru milletimizi yok olmuş tanıtıyor. Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve k rarlılığı kurtaracaktır. * Milletin kararını verebilmesi için her türlü e ve denetimden uzak kendi kendine rahat davranabilen bir kurul oluşturulacaktır. * Bunun için herkesin güvenini kazanmış üç k seçilecektir. Bu temsilciler Anadolu'nun en güvenli yeri ! vas'a gizlice geleceklerdir. Amasya Genelgesi ile, Kurtuluş Savaşı'nın amacı, gerekçesi ve yöntemi belirlenmiştir. İlk defa milli egemenlikten söz edilmiş ve İstanbul Hükümetine ve işgallere karşı çıkılması istenmiştir. Bu belge yayınlandıktan sonra Mustafa Kemal geri çağrılmış, gitmemiş ve askerlikten istifa etmiştir. YORUM: Mustafa Kemal gelecekte yapacağı devrimin ilk sinyallerini vermiştir ERZURUM KONGRESİ(23 Temmuz - 7 Ağustos 1919) Doğu Anadolu'da Ermeni devletinin kurulmasına engel olmak isteyen Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından düzenlendi. Bu yüzden toplanış şekli bölgeseldir. Ancak; aldığı kararlar bütün yurdu ilgilendirdiğinden millidir. Kararları: Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz. (Misak-ı Millî'nin Temeli atıldı.) Manda ve himaye kabul edilemez.Azınlıklara toplumsal dengemizi bozucu ayrıcalıklar verilemez. Kuva-i Millîye'yi amil, millî iradeyi hâkim kılmak esastır.Doğu illerinin ve bütün vatanın bağımsızlığını Osmanlı Hükümeti sağlayamazsa bunun gerçekleşmesi için geçici bir hükümet kurulacaktır.Bu kongrede ilk kez bir hükümetin kurulması gerekliliğinden söz edilmiştir. Doğu illerinin birliği de sağlanmıştır. Millî bir kongre hazırlıklarını yapmak üzere Temsil Kurulu seçildi. Başkanı da Mustafa Kemal oldu. İlk defa manda ve himaye reddedilerek azınlıklara haklar verilemiyeceği belirtildi. BALIKESİR VE ALAŞEHİR KONGRELERİ (1919) Bölgesel olan bu kongreler, Yunan işgallerine karşı alınacak tedbirleri görüşerek, Batı Cephe-si'nin kurulmasını kolaylaştırdı. SİVAS KONGRESİ (4 - 11 Eylül 1919) Toplanmasına Amasya Genelgesinde karar verilmiştir. Kongreyi engellemek isteyen istanbul Hükümeti Mustafa Kemal'i tutuklama kararı çıkarttı, şehrin Fransızlar tarafından işgal edileceğini yaydı ve Elazığ Valisini kongreyi engellemesi için görevlendirdi. Buna tepki olarak i^tınbul hükümeti ile ilişkiler kesilince Damat Ferit Paşa Hükümeti istifa etti. Ali Rıza Paşa Hükümeti kuruldu. Kongrenin Önemi; Erzurum Kongresi'nde alınan kararlar aynen kabul edilerek tüm yurdu kapsayacak şekilde genişletildi. Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti adı altında tüm cemiyetler birleştirildi. Böylece Milli Mücadele tek elden yönetilecekti. Millet adına söz söyleme yetkisi Temsil Heye-ti'ne verildi.Milli Mücadele'nin resmî yayın organı İrade-i Millîye gazetesi çıkarıldı. Manda ve himaye kesin olarak reddedildi. İstanbul Hükümeti Anadolu'ya hakim değil tâbi olacağı belirtildi. Temsil Heyeti ilk yürütme yetkisini Ali Fuat Pa-şa'ya Batı Anadolu'daki Kuvay-ı Millîye komutanlığına atayarak kullandı. Manda ve himaye kabul edilemez. Mısak-ı Milli tekrar kabul edildi. AMASYA GÖRÜŞMESİ (Ekim 1919) Yeni kurulan Ali Rıza Paşa hükümeti, Anadolu hareketini daha kolay kontrol etmek için, irtibat kararı aldı. Osmanlı Hükümeti adına Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Mustafa Kemal arasında gerçekleşmiştir. Önemi, Amasya Görüşmesi ile Osmanlı Hükümeti Anadolu hareketini (Temsil Kurulu) resmen tanımıştır. Amasya Görüşmelerinde Alınan Bazı Kararlar: Türk topraklarımız her türlü tehlikeye karşı korunacak. * Azınlıklara daha fazla imtiyaz verilmeyecektir. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-ı Hukuk Cemiyetini İstanbul Hükümeti tanıyacaktır. Temsilciler kurulunun haberi olmadan düşmanla barış yapılmayacaktır. * Meclis-i Mebusanın toplanması için Milletvekili seçimleri yapılacak. * Meclis İstanbul'a toplanmayacak ANKARA'YA TEMSİL KURULUNUN GELİŞİ (27 Aralık 1919) Ankara'nın batı cephesine olan yakınlığı, güvenilir oluşu, ulaşım ve haberleşme imkanının elverişli olması, nedeniyle geldi. Böylece Ankara Milli Mücadele'nin merkezi oldu. Son Osmanlı Meclis-i Mebusan'ın Açılması (12 Ocak 1920) Mustafa Kemal istanbul işgal altında olduğu için başka bir ilde toplanılmasını istemiştir ancak İstanbul'da toplanmıştır. Mustafa Kemal İstanbul'a giden milletvekillerinden Müdafa-i Hukuk grubunu kurmalarını, kendisini Meclis başkanı seçtirmelerini ve Misak-ı Millî'yi kabul etmelerini istedi. Milletvekilleri meclis başkanı seçtiremediler, Müdafa-i Hukuk grubu yerine Felah-ı Vatan grubunu kurdular, ama Misak-ı Millî'yi kabul ettiler. MİSAK-I MİLLÎ (28 Ocak 1920) * Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz. *Türklerin çoğunlukta olduğu yerler Türk hâkimiyetinde kalacaktır. Arap topraklarının geleceği bölge halkının yapacağı serbest seçimle belirlenecektir. Kapitülasyonlar kaldırılmalıdır (Milli Mücadelede ilk defa kapitülasyonlar rededildi). Önemi; Kabul edilmesi İstanbul'un resmen işgaline, Meclisin işgalci güçler tarafından basılıp dağıtılmasına neden oldu (16 Mart 1920). Mebu-san Meclisi kapanınca TBMM'nin açılmasına zemin hazırladı. Mustafa Kemal'e Millî Mücadeleyi padişah adına da yürüttüğünü söyleme imkânı verdi. alıntı |
05 Ağustos 2012 22:12 | |
Medineweb | Cevap: KPSS Tarih Konu Özeti MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 Ekim 1918) Osmanlı'nın I. Dünya Savaşından çekildiği ilan ettiği antlaşmadır. En önemli maddelerinden biri İtilâf Devletlerin güvenliklerini tehdit edecek bir durum karşısında bölgeyi işgal edebileceklerdi. İşgallere zemin h; zırladı. Başka bir madde ise altı doğu ilinde karışıklık çıkarsa işgal edebileceklerdi. Bu da ilerici Ermeni devletinin kurulmasına zemin hazırlıyordu Böylece Osmanlı Devleti fiilen sona erdi. Osmanlı'nın Mondros'u İmzalamasının Sebepleri: Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi ile Almanya ve Avusturya ile irtibatının oradan gelen yardımların kesilmesi. Wilson Prensipleri'nin uygulanacağı düşünülmesi Mondros Ateşkes Antlaşmasının Diğer Önemli Maddeleri: • Boğazların yönetimi itilaf Devletlerine bırakılacak, tüm gemilere açık olacak. * Osmanlı, kendi iç asayişi sağlayabilecek kadar asker bulundurup gerisini terhis edecek.Osmanlı tüm silahlarını itilaf Devletler bırakacak. * Osmanlı tüm haberleşme araçlarını it Devletleri'nin kontrolünde bırakacak.Osmanlı donanması ve önemli ulaşımlarının kilit noktaları itilaf Devletleri'nin kontrolü bırakılacak.Osmanlı tüm esirleri serbest birakaç Osmanlılar'dan esir olanları itilaf Devletleri sert bırakmayacaktır. CEMİYETLER İtilaf Devletleri'nin bu işgalleri üzerine halkın ilk tepkileri direniş cemiyetleri kurmak olmuştur MİLLİ CEMİYETLER ZARARLI (Yararlı Cemiyetler) CEMİYETLER Milli Varlığa Düşman Cemiyetler 1- Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası 2- Teali İslam Cemiyeti 3- Kürt Teali Cemiyeti 4- VVİlson Prensipleri Muhipleri Cemiyeti 5- ingiliz Muhipleri Cemiyeti 6- Hürriyet ve İtilaf Cemiyeti 1- izmir Müdafaa- i Hukuk Cemiyeti/ Redd- i ilhak Cemiyeti 2- Trakya Paşaeli Cemiyeti 3- Trabzon Muhafaza-ı Hukuk-u Milliye Cemiyeti 4- Kilikyalılar Cemiyeti 5- Doğu Anadolu Müdafaa-ı Hukuk Cemiyeti 6- Milli Kongre Cemiyeti Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler 1- Rumların Kurduğu a. Mavri Mira Cemiyeti b. Etnik-i Eterya Cemiyeti c. Pontus Rum Cemiyeti 2- Ermenilerin Kurduğu a. Hınçak b. Taşnak Cemiyetleri 3- Yahudilerin Kurduğu a. Alyans İsrailit Cemiyeti a. Mavri Mira Cemiyeti b. Makkabi Cemiyeti Milli Varlığa Düşman Cemiyetler Sulh ve Selamet-i Osmaniye Cemiyeti: Kurtuluşun Padişaha bağlılıkla olacağını savundular. Teali İslâm Cemiyeti: Kurtuluşun İslama ve Halifeye bağlı kalarak olacağını savundular. Kürt Teali Cemiyeti: Wİlson Prensiplerine dayanarak doğuda Kürt Devleti kurmak istiyorlardı. İngiliz Muhipleri Cemiyeti: İngilizlerle dost olup işgallere karşı çıkmamayı ve İngiliz mandasını savunuyorlardı. Dönemin sadrazamı Damat Ferit'in de bu cemiyetle ilgisi vardır. Wİlson prensipleri: Amerikan mandası istiyordu. Hürriyet ve İtilaf Fırkası: İttihat ve Terakki'ye karşıdır. Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler Mavri Mira Cemiyeti: Megalo İdea düşüncesiyle Batı Anadolu, istanbul ve Trakya'yı Yunanistan'a bağlamak istiyordu. Etniki Eterya Cemiyeti: Mavi Mira Cemiyetiy-le ortak idealleri paylaşıyordu. Rum Pontus Cemiyeti: Karadeniz'de Rum Devleti kurmak istiyordu. Bu cemiyetleri Fener Rum Patrikhanesi yönlendirdi. Taşnak ve Hınçak Cemiyeti: Ermeniler Doğu Anadolu'da devlet kurmak istiyorlardı. İstanbul Ermeni Patrikhanesi tarafından yönlendirilmiştir. Alyans - Makabi Cemiyeti: Filistin'de bağımsız bir Yahudi devleti kurmak istiyorlardı. Anadolu'da bulunan diğer azınlıkların kurduğu cemiyetlere maddi yardımda bulunuyordu. Milli Cemiyetler Trakya Paşaeli Cemiyeti: Edirne'de Mondoros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra kuruldu. Trakya'nın, Yunanistan'a katılmasını önlemeye çalışmıştır. İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye Cemiyeti: izmir'in işgalinden önce kurulmuştu. Ege'nin Türk olduğunu ve burada yaşayan Türklerin haklarının savunulması gerektiğini öne sürdüler. Kilikyalılar Cemiyeti: Adana ve dolaylarındaki direniş hareketini teşkilâtlandırmak için kuruldu. Trabzon Müdafaa-ı Hukuk-u Milliye Cemiyeti: Bu cemiyet Karadeniz'de Pontus iddiasındaki Rumlara karşı kuruldu. Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti: İstanbul merkez olmak üzere Erzurum ve Elazığ'da şubeleri açılmıştır. Doğu illerinin Ermenilere verilmesini önlemek amacıyla kurulmuştur. Mustafa Kemal'in katkıları vardır. Milli Cemiyetlerin Ortak Özellikleri İşgaller karşısında bölgesel olarak kurulmuşlar, ülkenin tamamını kurtarmayı düşünmüşlerdir. Türklük duygusuyla kurulmuşlardır. İzmir'in İşgali (15 Mayıs 1919): Yunanlılar Paris Barış Konferansı'nda belirlendiği üzere izmir'i işgal ettiler. Böylece asıl cephe ve asıl düşman belirlenmiş, Anadolu'da Kuvay-ı Milliye bilincinin artmasına neden olmuştur. Amiral Bristol Raporul (Ekim 1919) Yunanlılar'ın Batı Anadolu'daki işgalleri sırasında katliamları üzerine Osmanlı Devleti'nin isteği ile ABD heyeti İzmir civarına (Ege'ye) geldi. Rapora Göre: Batı Anadolu'da Rumlar çoğunlukta değildir. Katliamlardan Yunanlılar sorumludur. Yunan birlikleri buradan çekilmeli yerine itilaf kuvvetleri gelmelidir. Önemi: Milli mücadelemizin haklılığını gösteren ilk uluslararası belgedir. Kuvay-ı Milliye: İşgallere karşı bölgesel olarakl halkın desteğiyle kurulan direniş birlikleridir. Öne mi, bölgeseldir, ihtiyaçlarını halktan karşılardı. Düzenli orduya temel oluşturdu. Düzenli ordu kurulana kadar düşmanı oyalayıp TBMM'ye zaman kazandırdı. ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Bu Konuda 10 fazla Cevap bulunuyor. Bütün Cevapları görmek için buraya tıklayın. |
![]() |
.::.Bir Ayet-Kerime .::. | .::.Bir Hadis-i Şerif .::. | .::.Bir Vecize .::. |
|