Beled Suresi İniş(Nüzul) Sebebi Rivayetleri

[MERVE DEMİR]

Beled Suresi İniş(Nüzul) Sebebi Rivayetleri

Beled Süresi Nüzul Sebebi

Sûrenin tamamı mekkîdir ve bunda icma vardır[1] Nüzul sırası itibariyle Kaf Sûresinden sonra inmiştir
İbnu'1-Fers bu Sûrenin nüzul yeri hakkında iki rivayet zikretmişse de "Bu belde'ye yemin olsun ki", "Sen bu belde'de hılldesin" âyetlerindeki "Bu bel*de" ifadesi onun medenî oluşu görüşünü reddetmektedir[2]
Bazı haberler (meselâ Abd ibn Humeyd'in İbn Cübeyr'den naklen zikretti*ği bir haber) baş kısmının Mekke-i Mükerreme'de ve fakat Fetihten sonra ve Ebu Berze'nin fetih günü İbn Hatal’ın boynunu vurmasından sonra inmiş oldu*ğunu ifadede açıktır[3]

4 İnsanı gerçekten meşekkat içinde yarattık
5 Yoksa o, hiç kimsenin kendisine güç yetiremiyeceğini mi sanıyor?
6 "Yığın yığın mal tüketmişimdir " diyor

Ayetlerin nüzul sebebi ile ilgili rivayetler:
1- Bu âyet-i kerimelerin Cumah oğullarından ve güçlü kuvvetli birisi olan Ebu'l-Eşdeyn[4] hakkında nazil olduğu söylenir[5]
Kelbî'nin anlattığına göre bir Ukkâz derisini alır, ayağının altına koyar ve:
"Kim beni bunun üzerinden kımıldatabilirse ona şöyle şöyle mükâfat var" dermiş On kişi deriyi ayaklarının altından çekmeye çalışır, deri parçalanır ama ayakları yerinden kımıldamazmış Hz Peygamber (sa)'in düşmanlarından olan bu Ebu'l-Eşdeyn hakkında işte bu "Yoksa o, hiç kimsenin kendisine güç yetiremiyeceğini mi sanıyor?" âyet-i kerimesi nazil olmuş[6]
2- Mukatil der ki: el-Hâris ibn Amir ibn Nevfel hakkında nazil olmuştur Bir günah işlemiş ve Hz Peygamber (sa)'e gelerek ondan fetva istemiş de Efendimiz (sa) bu günahından dolayı keffâret vermesini emretmişti "Muhammed'in dinine girdiğimden bu yana bütün malım keffaretlere ve nafakalara gitti" demiş ve âyetler bunun üzerine nazil olmuş[7]


[1] El-Camiu li-Ahkâmi’l-Kur’an: 20/59; Lubabu’t-te’vil: 4/379; Celal Yıldırım, İlmin Işığında Asrın Kur’an Tefsiri, Anadolu Yayınları: 13/6796; Bedreddin Çetiner, Esbab-ı Nüzul, Çağrı Yayınları: 2/948

[2] Suyûtî, İtkan, 1,52 Bedreddin Çetiner, Esbab-ı Nüzul, Çağrı Yayınları: 2/948

[3] Alûsî, age XXX,133-134 Bedreddin Çetiner, Esbab-ı Nüzul, Çağrı Yayınları: 2/948

[4] Ebu'l-Eşedd Üseyd İbn Kelde el-Cumahî

[5] Taberî, age XXX,126 Bedreddin Çetiner, Esbab-ı Nüzul, Çağrı Yayınları: 2/948

[6] Kurtubî, el-Câmiu li-Ahkâmi'1-Kur'ân, XX,42 Bedreddin Çetiner, Esbab-ı Nüzul, Çağrı Yayınları: 2/948 Vehbe Zuhayli, Tefsiru’l-Münir, Risale Yayınları: 15/509

[7] İbnul-Cevzî, age IX, 129 Bedreddin Çetiner, Esbab-ı Nüzul, Çağrı Yayınları: 2/948 Vehbe Zuhayli, Tefsiru’l-Münir, Risale Yayınları: 15/509